Μήπως το παιδί σου δεν χρειάζεται περισσότερη αγάπη αλλά περισσότερα όρια;
«Η αγάπη χωρίς όρια είναι σαν ένα ποτάμι χωρίς όχθες. Απλώνεται παντού, αλλά δεν οδηγεί πουθενά»
Όλοι οι γονείς αγαπούν τα παιδιά τους. Και οι περισσότεροι πιστεύουν ότι η αγάπη από μόνη της αρκεί.
Μόνο που πολλές φορές, το παιδί δεν χρειάζεται περισσότερη αγάπη. Το αγαπάς ήδη πολύ. Η ανάγκη είναι για περισσότερα όρια.
Η παρεξήγηση της αγάπης
Στη σύγχρονη κουλτούρα, οι γονείς συχνά φοβούνται να πουν «όχι». Νομίζουν ότι η αυστηρότητα ισούται με απόρριψη, ότι τα όρια πληγώνουν και τραυματίζουν το παιδί ή ότι «χαλάνε» τη μεταξύ τους σχέση και τους απομακρύνουν.
Στην πραγματικότητα, τα παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς όρια:
– δυσκολεύονται να διαχειριστούν τη ματαίωση,
– μπερδεύονται για το τι είναι ασφαλές και τι όχι,
– γίνονται ανυπόμονα, αγχώδη ή επιθετικά.
Η αγάπη χωρίς πλαίσιο, χωρίς όρια μπορεί να οδηγήσει σε χάος.
Σημάδια ότι το παιδί χρειάζεται όρια
– Δυσκολεύεται να δεχτεί το «όχι» χωρίς έντονα ξεσπάσματα.
– Διακόπτει συνεχώς ή απαιτεί προσοχή κάθε στιγμή.
– Δείχνει μικρή ανοχή στη ματαίωση ή στη συνεργασία με άλλους.
– Δοκιμάζει διαρκώς τα όρια (σου λέει «όχι» για να δει την αντίδρασή σου).
Τα όρια ως φροντίδα
Τα όρια δεν είναι τιμωρία. Είναι πλαίσιο ασφάλειας. Σημαίνουν «σε νοιάζομαι τόσο, που θα σε σταματήσω πριν βλάψεις τον εαυτό σου ή κάποιον άλλο».
Ένα παιδί που γνωρίζει τα όρια μαθαίνει:
– να εμπιστεύεται τον κόσμο γύρω του,
– να ρυθμίζει τη συμπεριφορά του,
– να αναγνωρίζει τις ανάγκες και των άλλων.
Ο γονιός που λέει «όχι»
Το «όχι» δεν σε κάνει σκληρό γονιό. Σε κάνει υπεύθυνο. Είναι το σημείο όπου η αγάπη μεταφράζεται σε πράξη.
– «Όχι, δεν μπορείς να έχεις ό,τι θέλεις αμέσως».
– «Όχι, δεν είναι όλα επιτρεπτά».
– «Όχι, δεν θα ανεχτώ να πληγώνεις εμένα ή άλλους».
Το «όχι» με σταθερότητα και συνέπεια γίνεται μάθημα ζωής.
Απλοί τρόποι για τον γονιό να βάλει περισσότερα όρια
– Σταθερότητα: δώσε το ίδιο μήνυμα κάθε φορά, χωρίς παζάρια.
– Σαφήνεια: χρησιμοποίησε απλές, κατανοητές οδηγίες (π.χ. «Τώρα είναι ώρα για ύπνο»).
– Συνέπεια: αν έχεις πει κάτι, τηρείται.
– Ηρεμία: μίλα χωρίς φωνές αλλά με σταθερό τόνο που δείχνει σιγουριά.
– Επιβράβευση: αναγνώρισε όταν το παιδί συνεργάζεται («Μπράβο που σταμάτησες όταν σου το ζήτησα»).
Αγάπη + Όρια = Αληθινή σχέση
Η αγάπη είναι το έδαφος. Τα όρια είναι οι γραμμές που δίνουν σχήμα.
Μαζί χτίζουν έναν χώρο όπου το παιδί νιώθει ασφαλές να αναπτυχθεί.
Μην φοβάσαι να βάλεις όρια. Το παιδί σου δεν θα σε αγαπήσει λιγότερο.
Θα σε αγαπήσει με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη.
Παιδί και Διαδίκτυο: Πώς μπορούμε να το καθοδηγήσουμε με ασφάλεια
Στη σημερινή εποχή, τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου το διαδίκτυο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Από μικρή ηλικία, χρησιμοποιούν οθόνες για παιχνίδι, επικοινωνία και μάθηση. Ωστόσο, η έκθεση στον ψηφιακό κόσμο φέρνει μαζί της και προκλήσεις: υπερβολική χρήση, ακατάλληλο περιεχόμενο, επιρροή από τα social media, διαδικτυακό εκφοβισμό.
Οι γονείς συχνά νιώθουν αμήχανοι απέναντι σε έναν ψηφιακό κόσμο που αλλάζει ταχύτατα: Πώς να θέσουν όρια χωρίς να γίνουν αυταρχικοί; Πώς να προστατεύσουν, χωρίς να ελέγχουν υπερβολικά; Πώς να μάθουν στα παιδιά να κινούνται με υπευθυνότητα και κριτική σκέψη; Πώς μπορούν να επιτρέψουν στα παιδιά να αξιοποιούν τις ευκαιρίες του διαδικτύου, χωρίς να κινδυνεύουν;
Η απάντηση δεν βρίσκεται στην απαγόρευση, αλλά στην καθοδήγηση και στην ανοιχτή επικοινωνία. Δεν χρειάζεται να “απαγορεύσουμε” το διαδίκτυο· χρειάζεται να μάθουμε στα παιδιά να το χρησιμοποιούν με σύνεση, κριτική σκέψη και υπευθυνότητα.
Αυτό σημαίνει να κατανοήσουμε πρώτα ποιες είναι οι ανάγκες και οι κίνδυνοι κάθε ηλικίας, να γνωρίζουμε ποια όρια έχουν νόημα και κυρίως να αναπτύξουμε επικοινωνία εμπιστοσύνης. Όταν ένα παιδί νιώθει ότι μπορεί να μιλήσει για ό,τι βλέπει ή βιώνει στο διαδίκτυο χωρίς φόβο επίπληξης, τότε έχουμε ήδη κάνει το πιο ουσιαστικό βήμα πρόληψης.
Η καθοδήγηση δεν απαιτεί τεχνολογικές γνώσεις, αλλά ενσυναίσθηση, συνέπεια και επίγνωση του ρόλου μας. Το να ρωτάμε, να ακούμε και να δείχνουμε ενδιαφέρον για τον ψηφιακό τους κόσμο είναι πράξεις βαθιάς φροντίδας. Παράλληλα, η εξοικείωση με απλά εργαλεία γονικού ελέγχου, η συζήτηση για τον χρόνο οθόνης και η καλλιέργεια ψηφιακής παιδείας είναι πρακτικές που βοηθούν την οικογένεια να πορευθεί με ασφάλεια.
Για να σε βοηθήσω σε αυτή τη διαδικασία, δημιούργησα έναν δωρεάν οδηγό με τίτλο «5 βασικοί κανόνες ασφαλούς πλοήγησης στο διαδίκτυο» — ένα πρακτικό σημείωμα που μπορείς να διαβάσεις μέσα σε λίγα λεπτά και να εφαρμόσεις άμεσα.
Κατέβασε το δωρεάν pdf εδώ
Το διαδίκτυο μπορεί να γίνει ένας χώρος γνώσης και δημιουργίας, αρκεί το παιδί να έχει δίπλα του έναν ενημερωμένο και διαθέσιμο γονέα.
Η ασφάλεια ξεκινά από τη σχέση γονιού και παιδιού, όχι από το φίλτρο της συσκευής.
Αν θέλεις να προχωρήσεις ένα βήμα παραπέρα, το ασύγχρονο σεμινάριο “Παιδί και Διαδίκτυο” έχει σχεδιαστεί ειδικά για γονείς που θέλουν να κατανοήσουν εις βάθος τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αλληλεπιδρούν με τον ψηφιακό κόσμο.
Θα μάθεις:
– πώς να θέτεις υγιή όρια χωρίς συγκρούσεις
– πώς να μιλάς με το παιδί σου για την online ασφάλεια
– πώς να ενισχύσεις την αυτορρύθμιση και την υπευθυνότητά του.
Δες το σεμινάριο “Παιδί και Διαδίκτυο” εδώ
Μάθετε Περισσότερα
Δεν φταις εσύ που υπάρχουν τοξικοί άνθρωποι στη ζωή σου, ή μήπως φταις;
Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει –ή πει– τη φράση: «Έλκω τοξικούς ανθρώπους στη ζωή μου». Είναι αλήθεια πως κάποιοι άνθρωποι φαίνεται να «πέφτουμε» ξανά και ξανά στις ίδιες δύσκολες σχέσεις: φίλοι που εκμεταλλεύονται, σύντροφοι που πληγώνουν, συγγενείς που χειραγωγούν. Και πολύ συχνά, όσο κι αν το βλέπουμε, δυσκολευόμαστε να το αλλάξουμε.
Το ερώτημα όμως δεν είναι ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι. Το ερώτημα είναι: τι ρόλο έχουμε εμείς σε αυτή τη δυναμική;
Μήπως δεν έχεις μάθει πώς να προστατεύεσαι;
Δεν γεννιόμαστε με ενσωματωμένο «ραντάρ» που εντοπίζει την τοξικότητα. Πολλές φορές, ειδικά αν έχουμε μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου η κριτική, η συναισθηματική απόσταση ή οι ενοχές ήταν φυσιολογικές, μαθαίνουμε να ανεχόμαστε ό,τι μας κάνει κακό.
Αυτό δεν είναι δικό σου λάθος. Είναι παλιό σου μάθημα.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι τους έλκουμε, αλλά ότι τους κρατάμε
Δεν μπορούμε πάντα να ελέγξουμε ποιοι θα εμφανιστούν στη ζωή μας. Αλλά μπορούμε να μάθουμε ποιοι μένουν και ποιοι φεύγουν. Το κλειδί είναι τα όρια.
Όταν δεν θέτουμε όρια, όταν δεν λέμε «όχι», όταν φοβόμαστε τη σύγκρουση ή την απόρριψη, όταν ελπίζουμε ότι οι τοξικοί άνθρωποι θα αλλάξουν «μαγικά», τότε βρίσκουν πρόσφορο έδαφος. Και έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, γινόμαστε μέρος της συντήρησης ενός μοτίβου που μας πληγώνει. Μένουμε μέσα σε σχέσεις που μας φθείρουν, όπου αναγκαζόμαστε να μικρύνουμε, να σωπαίνουμε ή να εξηγούμε τα αυτονόητα.
Γιατί δυσκολευόμαστε να “φύγουμε”;
Γιατί συχνά πιστεύουμε πως εμείς φταίμε. Ή φοβόμαστε πως, αν απομακρυνθούμε, θα μείνουμε μόνοι. Ή ότι δεν αξίζουμε κάτι καλύτερο.
Πίσω από τη δυσκολία: τι έχουμε μάθει;
Αν μεγάλωσες σε περιβάλλον όπου το να προσαρμόζεσαι ήταν ο μόνος τρόπος να νιώσεις ασφάλεια ή αποδοχή, είναι πιθανό να μην έχεις μάθει να προστατεύεσαι.
Δεν είναι δικό σου φταίξιμο. Είναι ένα παλιό σου μοτίβο, που τώρα μπορείς να αρχίσεις να βλέπεις – και να αλλάζεις.
Σκέψου:
– Ποιος είναι ο πρώτος άνθρωπος που σου έρχεται στο μυαλό όταν διαβάζεις αυτό το άρθρο;
– Τι επιτρέπεις από φόβο ώστε να μη χάσεις τη σύνδεση μαζί του/της;
– Ποια όρια θα μπορούσες να θέσεις – ξεκινώντας από ένα μικρό «όχι»;
Δεν χρειάζεται να απομακρυνθείς από όλους. Χρειάζεται όμως να πλησιάσεις περισσότερο τον εαυτό σου.
Γιατί εκεί ξεκινάει η αληθινή προστασία. Το να φύγεις από μια τοξική σχέση – φιλική, επαγγελματική, οικογενειακή ή ερωτική – σημαίνει να κάνεις χώρο για εσένα. Αλλά αυτό χρειάζεται θάρρος, και πάνω απ’ όλα, δουλειά με τον εαυτό σου.
Επομένως… Φταις;
Όχι, δεν φταις για τη συμπεριφορά που έχουν οι τοξικοί άνθρωποι. Αλλά ναι, έχεις ευθύνη για το πώς διαχειρίζεσαι τη θέση σου μέσα σε αυτή.
Το να το δεις αυτό δεν είναι αυτοκατηγορία, είναι δύναμη. Όταν αναγνωρίζεις το δικό σου ρόλο, μπορείς επιτέλους να τον αλλάξεις.
Μπορείτε να πειθαρχήσετε το παιδί σας χωρίς φωνές;
Για ποιο λόγο φωνάζετε;
– Όταν δίνετε στο παιδί σας μια οδηγία και δεν την εκτελεί αμέσως. Αντίθετα, περιμένει να βγείτε από τα ρούχα σας για να αντιδράσει (συχνά χαμογελώντας). Σας περιπαίζει και σας εξοργίζει.
-Έχετε πειστεί ότι είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορείτε να ασκήσετε την εξουσία σας. Μήπως κι εσείς έχετε ανατραφεί με παρόμοιο τρόπο; Όσο κι αν σας έχει στοιχίσει, αναπαράγετε το ίδιο πρότυπο.
-Ίσως διανύετε μια δύσκολη περίοδο στη δουλειά ή στην προσωπική ζωή σας.
– Πιθανόν οι φωνές σας να εκφράζουν κάτι βαθύτερο. Φωνάζετε για να καλέσετε – υποσυνείδητα – το σύντροφό σας, που δεν είναι ποτέ παρών, που δεν επωμίζεται καμία ευθύνη στο σπίτι και επιστρέφει μετά το μαρτύριο του μπάνιου και του φαγητού των παιδιών. Φωνάζοντας εκφράζετε το αίσθημα αδικίας που νιώθετε να σας πνίγει.
Αυτό βλάπτει το παιδί;
Ας μην δραματοποιούμε την κατάσταση. Οι γονείς που φωνάζουν δεν είναι υποχρεωτικά τέρατα που καταστρέφουν το μέλλον των παιδιών τους. Ωστόσο, όταν ουρλιάζετε, το παιδί σας μπορεί να αισθάνεται:
-Αστάθεια, ενόχληση σχετικά με την εσωτερική του ασφάλεια. Δεν ξέρει πια τι του συμβαίνει. Αυτό, άλλωστε, εννοεί όταν σας λέει: “Σταμάτα, όταν κάνεις έτσι, δεν είσαι η μαμά μου…”.
–Ενοχές, επειδή σας κάνει να συμπεριφέρεστε έτσι.
Όταν το παιδί σας βλέπει να του απευθύνεστε πάντοτε με φωνές, στο τέλος αναπτύσσει μια παθητική αντίσταση. Του ζητάτε να κάνει κάτι, σας απαντά “ναι” και μετά από δέκα λεπτά δεν έχει κάνει ακόμη τίποτε. Οι σχέσεις του με τους άλλους κινδυνεύουν να καταλήξουν σχέσεις ισχύος σε κάθε περίπτωση. Λίγο λίγο, γονείς και παιδί χάνουν κάθε ευχαρίστηση να είναι μαζί. Κι έτσι, κάποιες στιγμές, αισθάνεστε ίσως την επιθυμία να πετάξετε το παιδί σας από το παράθυρο…
Πώς μπορείτε να επιβληθείτε χωρίς φωνές
Κατ’ αρχήν, αποκτήστε εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Πάψτε να αναρωτιέστε εάν οι υποδείξεις που κάνετε στο παιδί σας είναι σωστές. Είναι φυσικό και απαραίτητο το παιδί να μάθει κάποιους κανόνες. Εσείς σαν γονιός οφείλετε να το βοηθήσετε να τους αποδεχτεί και να τους σέβεται.
Συνειδητοποιήστε ότι είναι φυσιολογικό να επαναλαμβάνουμε σε παιδιά μικρής ηλικίας τις απαγορεύσεις και τους περιορισμούς. Η εσωτερίκευση των κανόνων δεν προκύπτει ως διά μαγείας. Πρέπει να τους υπενθυμίζουμε ξανά και ξανά, με τον ίδιο ή και με άλλους τρόπους, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητα του παιδιού.
Όταν το παιδί δεν υπακούει αμέσως, αποφύγετε να το ενοχοποιείτε λέγοντάς του: “Ε, βέβαια, ούτε που έκανες αυτό που ζήτησα”. Μην του λέτε ότι είναι “κακό”, “παλιόπαιδο”, “απαίσιο” και διάφορες τέτοιες κακίες, τις οποίες αργότερα θα μετανιώσετε. Αν ανησυχείτε ότι θα καθυστερήσετε, δώστε του μία ακόμη ευκαιρία: “Θα μετρήσω ως το 3 για να κάνεις αυτό που ζήτησα. Μετά θα τιμωρηθείς. …1…2…3!” Συχνά αυτό είναι πολύ αποτελεσματικό. Αν, πάλι, υπάρχει χρόνος, προσπαθήστε, εάν είναι δυνατό, να “κάνετε μαζί” αυτό το οποίο πρέπει να κάνει και όχι να το κάνετε εσείς αντί για κείνο.
Μάθετε στο παιδί σας, όσο γίνεται νωρίτερα, πώς να αντιλαμβάνεται ότι ξεπέρασε τα όρια ή ότι πρόκειται να τα ξεπεράσει. Αποκτήστε τη συνήθεια να το κοιτάζετε κατάματα, χωρίς να αποστρέφετε το βλέμμα σας, με άλλα λόγια να το “αγριοκοιτάζετε”. Όσο πιο γρήγορα συνηθίσει το παιδί σας να αντιμετωπίζει αυτό το βλέμμα σας, τόσο νωρίτερα θα καταλάβει με την πρώτη ματιά ότι πρέπει να σταματήσει αμέσως αυτό που κάνει ή να σας υπακούσει.
Γενικά, προσπαθήστε να καταστρώσετε περισσότερες προτρεπτικές τακτικές σε σχέση με το παιδί σας. Ενθαρρύνετέ το περισσότερο και δώστε του περισσότερο χρόνο για να διακόψει τη δραστηριότητα που κάνει εκείνη τη στιγμή. Αντί να το βομβαρδίζετε με διαταγές “Ντύσου, έλα να φας, πλύνε τα χέρια σου…” τις οποίες φωνάζετε από δωμάτιο σε δωμάτιο, πλησιάστε το παιδί, κοιτάξτε το κατάματα και πείτε του με σταθερή και ήρεμη φωνή τι περιμένετε να ακολουθήσει: “Άκουσε με, σε λίγο θα φάμε. Θα ήταν καλό αν μπορούσες να αλλάξεις ρούχα, να βάλεις τη φόρμα σου και να πλύνεις τα χέρια σου. Θα με βοηθούσες πολύ και θα αισθανόμουν πολύ περήφανη για σένα. Ξέρω ότι αυτό δε σου είναι πολύ ευχάριστο, όμως είναι αναγκαίο. Βασίζομαι πάνω σου”. Μην ξεχνάτε να το συγχαίρετε και να το ευχαριστείτε μόλις διαπιστώνετε ότι οι υποδείξεις σας εισακούστηκαν, ακόμη κι αν το αποτέλεσμα δεν είναι τέλειο.
Τα αποτελέσματα αυτής της μεθόδου δεν είναι άμεσα, όμως, όσο περισσότερο φέρεστε με αυτόν τον τρόπο, τόσο λιγότερο θα χρειάζεται τελικά να φωνάζετε. Δηλώνοντας αυτό που περιμένετε από το παιδί σας, υπογραμμίζοντας την αξία του και δείχνοντάς του την περηφάνια σας που το βλέπετε να μεγαλώνει, θα το μάθετε να υπακούει χωρίς να σας εξωθεί σε φωνές. Έτσι, ούτε εσείς θα νιώθετε “φωνακλού” και “υστερική”, αλλά αντίθετα, θα αισθάνεστε ήρεμη και ικανή μητέρα.
Διαβάστε ακόμη:
Μάθετε Περισσότερα
Πρέπει να τιμωρούμε το παιδί; Υπάρχει σωστή τιμωρία;
Ίσως ασυνείδητα να φοβάστε μήπως η τιμωρία σας κάνει να χάσετε την αγάπη του παιδιού σας. Αγχώνεστε στη σκέψη ότι δεν είστε καλός γονιός. Ιδιαίτερα εάν έχετε παράπονα από τους δικούς σας γονείς.
Η τιμωρία, όμως, αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα της απαγόρευσης. Η τιμωρία καθιστά πειστική την όποια απαγόρευση. Όταν υπάρχει τιμωρία, το παιδί πείθεται για την απαγόρευση που προβάλλει ο γονιός και μαθαίνει να τη σέβεται. Κάποιες φορές τα λόγια από μόνα τους, χωρίς τιμωρία, δεν αρκούν για να απαγορεύσουν μια συμπεριφορά. Η τιμωρία βοηθά το παιδί να κατανοήσει την ύπαρξη κανόνων καθώς και την ύπαρξη κυρώσεων, όταν δε σέβεται τους κανόνες αυτούς. Αυτό αποτελεί τη βάση της εκπαίδευσης στην κοινωνική ζωή.
Με την τιμωρία, αποφεύγονται οι φωνές και ο θυμός. Είναι χίλιες φορές προτιμότερο για το παιδί να υποστεί μία τιμωρία, η οποία το απελευθερώνει, από το να υποστεί τις φωνές και το θυμό του γονιού που το ενοχοποιούν.
Ακόμη, η τιμωρία δεν πληγώνει όταν είναι συνειδητή αλλά, αντιθέτως, ανακουφίζει το παιδί. Είναι πράγματι καλύτερο να υφίσταται το παιδί μια τιμωρία, να την αποδέχεται και να την κατανοεί, παρά να διακινδυνεύει να χάσει τη στοργή και την εκτίμηση των γονιών. Θα πρέπει να θυμάστε ότι κάθε φορά που ένα παιδί παραβιάζει κάποιον κανόνα αισθάνεται να κινδυνεύει να χάσει την αγάπη του γονιού του.
Πώς θα πρέπει να γίνεται η τιμωρία του παιδιού;
Δεν είναι ωφέλιμες όλων των ειδών οι τιμωρίες. Η τιμωρία οφείλει να πληροί κάποιους όρους και να αποφεύγει αρκετές παγίδες σε σχέση με την ανατροφή ώστε να είναι τελικά επωφελής για το παιδί. Η τιμωρία, λοιπόν, πρέπει να προσπαθούμε να είναι:
– Ανάλογη της αταξίας του παιδιού και της ηλικίας του. Μικρή τιμωρία για μικρή αταξία, μεγαλύτερη τιμωρία για σοβαρότερη αταξία. Ακόμη, για την ίδια αταξία η τιμωρία διαφέρει εάν το παιδί είναι μικρότερο ή μεγαλύτερο.
– Εφαρμόσιμη. Δεν ωφελεί να απειλείτε το παιδί σας ότι θα το παρατήσετε στο δρόμο όταν γνωρίζετε πολύ καλά ότι είναι αδύνατο να πραγματοποιήσετε αυτή την απειλή (το οποίο είναι και προτιμότερο, εδώ που τα λέμε). Εάν το έχετε ήδη κάνει και ξαναγυρίσατε μετά από λίγο να το πάρετε, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι αυτό συνιστά μια απειλή εγκατάλειψης, πολύ σοβαρή για το παιδί, η οποία θα τραυματίσει την εμπιστοσύνη του προς εσάς (και γενικότερα τους ενήλικες). Δημιουργεί μεγάλη ανασφάλεια και αίσθηση ανημποριάς στο παιδί που δύσκολα επουλώνονται. Μην το επαναλάβετε.
– Ανεξάρτητη από τις ζωτικές ανάγκες του παιδιού (πχ. τροφή, ύπνος). Δε χρειάζεται να δημιουργηθεί στο παιδί η εντύπωση ότι ο ύπνος είναι τιμωρία ή το επιδόρπιο ανταμοιβή.
– Ανεξάρτητη από το γεγονός ότι το παιδί μεγαλώνει. Εάν του στερείτε το χαρτζιλίκι παύετε να το αναγνωρίζετε ως ώριμο και ικανό να αναλάβει την ευθύνη αυτή. Δε θα πρέπει το γεγονός ότι μεγαλώνει να συνδυάζεται με απέχθεια.
– Άσχετη από τις δουλειές του σπιτιού (πχ. στρώσιμο κρεβατιού, συμμάζεμα δωματίου). Είναι φυσικό το παιδί να βοηθάει στο σπίτι και δε θα πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση ότι αυτό αποτελεί τιμωρία.
– Να μη συνδυάζεται με τη σχολική μελέτη. Υποχρεώνοντας το παιδί να γράψει την ίδια φράση εκατό φορές του δημιουργούμε την εντύπωση ότι η μάθηση είναι τιμωρία. Αυτό αποτρέπει το παιδί από την ανάληψη των ευθυνών του ως μαθητή και τη μελέτη με ευχαρίστηση.
– Να μη συνδέεται με τις ουσιαστικές χαρές όλων των παιδιών. Στερώντας του τα δώρα γενεθλίων ή να πάει σε μια γιορτή, τιμωρούμε το παιδί πολύ σκληρά. Οι γιορτές, τα γενέθλια, τα δώρα είναι σταθμοί που το παιδί περιμένει με λαχτάρα. Αυτά τροφοδοτούν τα όνειρα και τις αναμνήσεις του. Εάν τα συνδέσετε με την τιμωρία, το παιδί χάνει όχι μόνο την εμπιστοσύνη αλλά και το κέφι του. Θυμηθείτε: το παιδί χρειάζεται τη χαρά της ζωής προκειμένου να αναπτυχθεί.
– Ποτέ ταπεινωτική ή βίαιη.
– Απλή. Δε χρειάζεται να εξαντλούμε τη φαντασία μας, καθώς τότε προσεγγίζουμε σαδιστικές συμπεριφορές.
– Να γίνεται πάντα σε συνδυασμό με εξηγήσεις. Θα πούμε: «Σου εξήγησα τι περίμενα από σένα. Δε σεβάστηκες τη συμφωνία μας. Σε τιμωρώ γι’ αυτό που έκανες» – και όχι «…γιατί είσαι κακό παιδί, φρικτό κι απαίσιο…».
Παραδείγματα αποδεκτής τιμωρίας
– Να υποχρεώνετε το παιδί, ακόμη κι όταν είναι αρκετά μικρό, να ζητάει συγγνώμη. Βέβαια, όταν πρόκειται για κάποιον τρίτο, δε χρειάζεται να επιμείνετε να το κάνει αυτοπροσώπως, μπορείτε στην ανάγκη να το κάνετε εσείς αντί για κείνο, παρουσία του.
– Να απομονώνετε το παιδί στο δωμάτιό του, λέγοντάς του: «Έκανες μια ανοησία. Πήγαινε να σκεφτείς και θα το ξανασυζητήσουμε αργότερα».
– Να του στερείτε την τηλεόραση, τα DVD, τον υπολογιστή ή το tablet για λίγες μόνο ώρες/ μέρες.
– Να κόβετε για λίγο τις μικρές καθημερινές χαρές που συνήθως του προσφέρετε: το μπισκότο, το βιβλίο με τις εικόνες, το φίλο που έρχεται να παίξει μετά το σχολείο – αλλά όχι το πάρτι που ήταν καλεσμένο.
– Να το αφήνετε να επανορθώνει το σφάλμα του. Αυτό αφορά μια απλή παιδαγωγική αρχή: το παιδί που έκανε μια κουταμάρα πρέπει με τον τρόπο του να επανορθώσει. Είναι δικό του θέμα να βρει με ποιον τρόπο θα το κάνει. Πείτε του: «Έκανες μια ανοησία, γι’ αυτό θα κάνεις κάτι για να επανορθώσεις». Να θυμάστε ότι ένα παιδί που βρίσκει λύσεις για να εξιλεωθεί από τα λάθη του, αποκτά την αίσθηση πως υπάρχει, είναι υπεύθυνο και αυτόνομο.
Διαβάστε επίσης:
Μάθετε Περισσότερα
Γιατί πρέπει να μάθετε να λέτε «όχι» στο παιδί σας
Το παιδί σας απαιτεί συνέχεια μικροπράγματα ή προσπαθεί να παραβεί τους κανόνες σας (να μαζεύει τα παιχνίδια του, να πέφτει νωρίς για ύπνο κλπ.) κι εσείς αισθάνεστε ότι υποχωρείτε πολύ συχνά.
Η αδυναμία σας να πείτε «όχι» στο παιδί σας μπορεί να εκφράζει ενοχές γιατί δεν το βλέπετε πολύ και δε θέλετε να το «τυραννάτε», αμφιβολίες και αντίδραση σε σχέση με τη δική σας πιθανή αυστηρή ανατροφή, εξουθένωση και έλλειψη αντοχών να μπείτε σε ένα παιχνίδι εξουσίας ή ακόμη και βιασύνη γιατί δε μπορείτε πχ. να χρονοτριβείτε δυο ώρες με το πρωινό ντύσιμο και προτιμάτε να το κάνετε οι ίδιοι.
Γιατί είναι ανάγκη να μάθετε να λέτε «όχι» και να βάζετε όρια
Όταν του λέτε «όχι», βοηθάτε το παιδί σας να χτίσει την προσωπικότητά του και να εξελιχθεί σε ένα συγκροτημένο, υπεύθυνο και ανεξάρτητο άτομο. Η ματαίωση και η απαγόρευση αφορούν απαραίτητες εμπειρίες για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σας το οποίο πρέπει να μάθει να παραιτείται από την άμεση ικανοποίηση καθεμιάς επιθυμίας του.
Αντίθετα απ’ ό, τι ίσως πιστεύετε, το «όχι» καθησυχάζει τα παιδιά. Τα όρια που θέτετε δίνουν στο παιδί ένα αίσθημα ασφάλειας, και όχι ταπείνωσης όπως ίσως πιστεύετε. Όταν μένετε σταθεροί στο στόχο που βάλατε πριν από την κρίση, χωρίς να υποχωρείτε μπροστά στις εκρήξεις θυμού του, δίνετε στο παιδί σας τα πρώτα σημεία αναφοράς. Από την άλλη, ένα παιδί που βλέπει πως με τα ουρλιαχτά του πετυχαίνει το στόχο του τελικά, θα αισθανθεί άγχος λόγω της απουσίας ορίων σε αυτή του την παντοδυναμία. Το να κατανοούμε τις ανάγκες του παιδιού δε συνεπάγεται υποχωρητικότητα και ασυδοσία.
Βάζοντας όρια αποφεύγετε την παγίδα του «γονιού-φίλου». Όταν κανείς είναι «γονιός-φίλος» είναι σα να αντιμετωπίζει το παιδί του ισότιμα, ως συνομήλικο φίλο, δηλαδή ως ολοκληρωμένο άτομο. Αυτό σημαίνει ότι παραγνωρίζονται τα ψυχολογικά στάδια της ανάπτυξης του παιδιού. Το παιδί έχει ανάγκη έναν αποφασιστικό γονέα, που παραμένει σταθερά στη θέση του, ένα γονέα ενήλικο πάνω στον οποίο θα μπορέσει όποτε το χρειαστεί να στηριχτεί.
Όταν εκπληρώνετε κάθε επιθυμία του παιδιού σας, το μεγαλώνετε σε έναν απατηλό κόσμο όπου θεωρεί ότι μπορεί να κάνει τα πάντα. Αυτό εμποδίζει το παιδί να βιώσει την πραγματικότητα και το καθιστά ανίκανο να ανεχτεί τις απαγορεύσεις, τις στερήσεις και τις ματαιώσεις. Κατά την εφηβεία, ένα παιδί που έχει στερηθεί τα παραπάνω είναι πιθανό να μπει στον πειρασμό να τα αναζητήσει ακόμη και μέσα από αντικοινωνικές συμπεριφορές.
Όταν θέτετε όρια στο παιδί σας, σταματάτε να δυσκολεύετε τη ζωή σας. Το να υποχωρείτε μονίμως καταντάει σκλαβιά. Στο τέλος, συνειδητά ή ασυνείδητα, καταλήγει κανείς να μισεί τον τύραννό του.
Μάθετε Περισσότερα