γονείς Tag

“Λίγη πίεση δε βλάπτει”: Πρέπει να μάθετε στο παιδί σας να διαβάζει και να μετράει;

Η πίεση που ασκείται στις νεότερες γενιές είναι τέτοια που αναρωτιέστε αν θα έπρεπε, ίσως και ήδη από το νηπιαγωγείο, να μάθει κάποια πράγματα πιο μπροστά από τα υπόλοιπα παιδιά. Το να μάθουν οι γονείς στο παιδί ανάγνωση, γραφή και αριθμητική δε σέβεται τους ρυθμούς του παιδιού. Σε αυτή την περίπτωση οι γονείς παίζουν το ρόλο του σχολείου. Το αποτέλεσμα είναι να μην μπορεί το παιδί να συμπορευτεί με τα άλλα παιδιά στο σχολείο όσον αφορά τις νέες ανακαλύψεις και να μειωθεί η προσοχή και το ενδιαφέρον του. Στην τάξη θα έχει σίγουρα λιγότερη διάθεση να παρακολουθήσει. Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος το παιδί να μάθει με μια μέθοδο διαφορετική από αυτή που χρησιμοποιεί η δασκάλα του. Κάτι τέτοιο μόνο να δυσχεράνει μπορεί τη διαδικασία εκμάθησης.

Φυσικά, το παιδί δέχεται πάντα κάποια γενικότερη πίεση. Εννοείται ότι οι γονείς είναι πάντα περήφανοι να έχουν ένα παιδί πιο “προχωρημένο” από τα άλλα. Όμως, είναι πολύ σημαντικό για το παιδί, προτού μάθει το αλφάβητο και τους αριθμούς, να ελέγχει κάποιες άλλες έννοιες απαραίτητες για την ανάπτυξη και την ευτυχία του.

Έτσι, πριν μάθει ανάγνωση, γραφή και αριθμητική, το παιδί καλό είναι:

–να γνωρίζει ποιο είναι, να γνωρίζει καλά τους προγόνους του και ταυτότητά του

–να ελέγχει το σώμα του και να έχει μια καλή κινησιολογική ανάπτυξη. Θα πρέπει να μπορεί να ανεβοκατεβαίνει μια σκάλα, να κάνει ποδήλατο, τσουλήθρα.

–να αναγνωρίζει το δεξί και το αριστερό, στον εαυτό του και στους άλλους.

–να κατέχει τις έννοιες του χρόνου (τη μέρα, τη βδομάδα, το Σαββατοκύριακο).

–να έχει αναφορές στο χώρο, να αναγνωρίζει τη γειτονιά στην οποία μένει, τις περιοχές στις οποίες πηγαίνετε για τις διάφορες δραστηριότητές του, τα μέρη που περνά τις διακοπές του.

–να είναι σε ικανοποιητικό βαθμό αυτόνομο συναισθηματικά, απαλλαγμένο από όλα αυτά που παρακωλύουν την ανεξαρτησία, όπως μπιμπερό, πιπίλες κλπ., και να μπορεί να αποχωρίζεται τους άλλους εύκολα. Μονάχα όταν έχει κατακτήσει όλα αυτά τα στάδια, το παιδί είναι αρκετά ώριμο και σίγουρο για τον εαυτό του, ώστε να αναπτύξει τη διανοητική του περιέργεια και να εξασκήσει τη διάθεσή του για μάθηση.

Βέβαια, τίποτε δεν σας εμποδίζει να του εμφυσήσετε την αγάπη για τα γράμματα και τους αριθμούς. Μπορείτε από νωρίς να κεντρίσετε το ενδιαφέρον του διασκεδάζοντας μαζί του χωρίς καμία πίεση.

Αποφύγετε να προσφέρετε βιβλία υφασμάτινα ή πλαστικά τα οποία δε λερώνονται και δεν καταστρέφονται αλλά και δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματικότητα του βιβλίου. Προτιμάτε τα μικρά βιβλία από σκληρό, ανθεκτικό χαρτί. Μη φωνάζετε εάν σκίσει μια εφημερίδα ή ένα φυλλάδιο. Είναι σημαντικό να μάθει να πειραματίζεται με το χαρτί της εφημερίδας. Εμποδίστε το όμως να κάνει το ίδιο πράγμα με τα βιβλία. Πρέπει να καταλάβει ότι δεν τα χρησιμοποιούμε με τον ίδιο τρόπο και πως είναι πιο σημαντικά από ένα απλό έντυπο. Διαβάστε του μια ιστορία κάθε μέρα. Από τα 5 του χρόνια διαβάστε του ιστορίες μόνο με κείμενο. Δείξτε του βιβλία μικρά, μεγάλα, με σύντομες ιστορίες και πιο μεγάλες. Όταν σας ζητά το ίδιο μια ιστορία, ζητήστε του να φέρει μόνο του κάποιο βιβλίο ώστε να αναπτυχθεί  μέσα του μια πιο ενεργητική στάση ως προς την ανάγνωση. Όταν του διαβάζετε, δείξτε του πού βρίσκεται το κείμενο. Μην του δείχνετε όμως λέξη προς λέξη καθώς αυτό είναι μια σχολική προσέγγιση. Στη συνέχεια, εντοπίστε τις εύκολες λέξεις που του αρέσουν πχ. “μαμά”, “μπαμπάς”.

Γύρω στα τρία χρόνια μπορείτε να του μάθετε να αναγνωρίζει το όνομά του. Αργότερα, μπορείτε να το βοηθήσετε να αναγνωρίζει μερικές λέξεις πάνω στα κουτιά που υποδηλώνουν προϊόντα που αγαπάει: γάλα, σοκολάτα κλπ. Όταν το παιδί είναι γύρω στα πέντε, φτιάξτε μαζί ένα αλφάβητο με μικρές κάρτες, σε καθεμιά από αυτές ζωγραφίστε ένα γράμμα και κολλήστε τη φωτογραφία ενός αντικειμένου που αρχίζει από το γράμμα αυτό.

Πριν το παιδί πάει στο δημοτικό, δεν έχει αναπτύξει ακόμη την αντίληψη των εννοιών, οπότε είναι καλό να το αφήσετε να την ανακαλύψει μόνο του. Μπορείτε μέχρι τότε να παίζετε μαθαίνοντάς του πόσοι είστε στην οικογένεια, σε πόσους μήνες έχει γενέθλια, ποια μέρα της βδομάδας είναι η Πέμπτη κλπ. Όταν αρχίσει να επιδεικνύει τις γνώσεις που έχει αποκτήσει, ενθαρρύνετέ το. Αν κάνει λάθη μην το κοροϊδεύετε. Πείτε του: “Στην αρχή ήταν σωστά, μετά όχι”. Για να του διδάξετε  τις βασικές γνώσεις γύρω από την πρόσθεση και την αφαίρεση, βασιστείτε αποκλειστικά σε συγκεκριμένες εμπειρίες: “Υπάρχουν τρία πορτοκάλια πάνω στο τραπέζι, παίρνεις ένα, πόσα μένουν;”.

Αυτό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι σε τίποτε δε χρησιμεύει να απαριθμείτε γράμματα και αριθμούς. Κάτι τέτοιο, εκτός από πίεση, δημιουργεί αυτοματισμούς που εμποδίζουν το παιδί να σκέφτεται. Αυτό που θα το ωφελήσει είναι να παίζετε με τα γράμματα και τους αριθμούς. Όπως είναι εξίσου σημαντικό να περνάτε χρόνο μαζί και να παίζετε κι άλλα απλά παιχνίδια.

Μετάβαση με επιτυχία από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό

Μετάβαση του παιδιού από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό κι εσείς σκέφτεστε όλα αυτά που πρέπει να αλλάξουν. Πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να βιώσει ήρεμα και επιτυχημένα αυτή τη σημαντική μετάβαση;

Το σχολείο είναι πιο αυστηρό και δεν είναι πλέον δυνατό να φτάνει στο σχολείο αργοπορημένο ή να απουσιάζει από τα μαθήματα χωρίς σοβαρό λόγο. Το παιδί σας έχει πια πάνω από ένα δάσκαλο, τη δασκάλα του αλλά και τη δασκάλα της μουσικής, των εικαστικών, της γυμναστικής… Στο τέλος της πρώτης τάξης του δημοτικού πρέπει να ξέρει να διαβάζει, να γράφει, να μετράει, να μπορεί να κάνει πρόσθεση… Ακόμη, το παιδί περνάει πια μικρές εξετάσεις (ανάγνωσης, ορθογραφίας…) και παίρνει έλεγχο προόδου. Έχει μαζί του μια σχολική τσάντα με βιβλία, τετράδια ασκήσεων, κασετίνα… Αυτή η τσάντα είναι μια πρώτη φανερή ένδειξη ότι το παιδί σας μεγάλωσε καθώς είναι το ίδιο υπεύθυνο γι’ αυτήν.

Το παιδί θα πρέπει σιγά σιγά να αυτονομηθεί. Ξεκινώντας την πρώτη δημοτικού θα πρέπει να είναι σε θέση να πηγαίνει μόνο του στην τουαλέτα, να ντύνεται και να γδύνεται, να τρώει μόνο του, να βοηθάει στο στρώσιμο και στο ξεστρώσιμο του τραπεζιού, να πλένεται μόνο του. Να αντιμετωπίζει κάποιες μικρές στιγμές μοναξιάς, να απασχολείται μόνο του για μικρά χρονικά διαστήματα και να μην είναι υποχρεωτικό να ασχολείται και να παίζει πάντα μαζί του ένας ενήλικας. Να είναι σε θέση να παίρνει πρωτοβουλίες ανάλογα με την ηλικία του, να κρεμάει το παλτό του, να ετοιμάζει την τσάντα του, να μην πετάει τα ρούχα του στο πάτωμα, να μπορεί να διαλέγει τα ρούχα της επόμενης μέρας, να είναι υπεύθυνο για τα δικά του πράγματα. Είναι σημαντικό και ευχάριστο να το συνοδέψετε και να το βοηθήσετε σε αυτή τη μετάβαση.

Η πρώτη δημοτικού είναι χρονιά σταθμός, είναι η χρονιά που θα αποτελέσει το μοντέλο για τις επόμενες, και θα πρέπει να είστε έτοιμη να αφιερώσετε λίγο χρόνο. Είναι μια χρονιά που απαιτεί από εσάς συνέπεια, υπομονή και επιμονή. Θα είναι μια επένδυση για αργότερα και για εσάς και για το παιδί σας.

Δεν υπάρχει λόγος να μελετάτε πολλή ώρα μαζί του μέχρι το βράδυ και να κάνετε πιο πολλά από όσα κάνει η δασκάλα στο σχολείο. Η δασκάλα θα σας ζητήσει απλά να βάζετε το παιδί σας να διαβάζει λίγο κάθε απόγευμα και πιθανόν να το βάλετε να απαγγείλει κάποιο ποίημα. Ακολουθήστε τις οδηγίες της και επιλέξτε μια ήρεμη στιγμή να αρχίσετε τη μελέτη, για παράδειγμα μετά το φαγητό.

Αποφύγετε να βάζετε το παιδί να διαβάζει το πρωί προτού φύγει για το σχολείο. Μπορεί να του δημιουργήσετε άγχος για όλη την υπόλοιπη μέρα. Αν έχετε λίγο χρόνο το πρωί, απολαύστε μαζί το πρωινό και κουβεντιάστε για τον περίγυρό του και την καινούρια του ζωή. Μην εκμεταλλεύεστε εκείνη τη στιγμή για να ελέγξετε εάν έχει μελετήσει τα μαθήματά του.

Προσπαθήστε να βρείτε χρόνο για να του διαβάσετε μια ιστορία, να πάτε μία βόλτα ή να παίξετε μαζί. Το παιδί σας μεγαλώνει, οι ανάγκες του αλλάζουν. Εκείνο που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για το παιδί είναι να νιώθει ότι το συνοδεύετε στη διαδικασία της εξέλιξής του.

Εάν το βοηθάει κάποιος τρίτος στη μελέτη, καλό είναι να φροντίσετε να το διαβάζετε (εσείς ή ο πατέρας του) ορισμένα βράδια ή/ και τα Σαββατοκύριακα.

Το σημαντικότερο δεν είναι ο χρόνος που αφιερώνετε να είναι πολύς. Εκείνο που χρειάζεται το παιδί είναι να νιώθει το ενδιαφέρον σας για τη σχολική του ζωή. Πρέπει να το ακούτε, να ενημερώνεστε για την πρόοδό του, να εντοπίζετε τις δυσκολίες που τυχόν συναντά στη μετάβαση αυτή, να τις συζητάτε με τη δασκάλα και να ψάχνετε λύσεις. Πάνω απ’ όλα, πρέπει να εκφράζετε στο παιδί σας την περηφάνια σας που το βλέπετε να μεγαλώνει και να μαθαίνει. Αυτό είναι η καλύτερη εγγύηση για την επιτυχία του στη ζωή, όχι μόνο στο σχολείο.

Τέλος, φροντίστε να μην περιστρέφεται η ζωή του μόνο γύρω από τη μελέτη και το σχολείο. Να του διαθέτετε χρόνο για διασκέδαση, για συναντήσεις με τους φίλους του, για ευκαιρίες μάθησης και εξερεύνησης εκτός του σχολικού πλαισίου. Μπορείτε να το εγγράψετε σε κάποια (μία όχι τρεις) εξωσχολική δραστηριότητα που να αφορά κάποιο σπορ ή δημιουργικό εργαστήρι.

Νηπιαγωγείο: Πώς το παιδί μου θα τα καταφέρει

Νηπιαγωγείο. Συμβαίνει σε όλα τα παιδιά του κόσμου. Ωστόσο, εσείς νιώθετε ένα περίεργο συναίσθημα περηφάνιας αναμεμιγμένο με άγχος και φόβο. Πώς μπορείτε σαν γονείς να βοηθήσετε το παιδί σας να κάνει αυτό το μεγάλο άλμα από την ασφάλεια του σπιτιού στο νέο άγνωστο περιβάλλον του νηπιαγωγείου;

Κατ’ αρχήν, χρειάζεται να αποδεχτείτε την ιδέα ότι και για εσάς το ξεκίνημα στο νηπιαγωγείο αποτελεί ένα καινούριο στάδιο. Όσο περισσότερο το συνειδητοποιείτε, τόσο περισσότερο θα “επιτρέπετε” στο παιδί σας να μεγαλώσει, να στηριχθεί στις δυνάμεις του, να προχωρήσει στη ζωή του.

Μάθετε στο παιδί σας να είναι αυτόνομο σε σχέση με τις σωματικές του ανάγκες. Θα πρέπει να γνωρίζει αν έχει μέσα στο τσαντάκι του φαγητό και νερό, πού μπορεί να πιει νερό στο σχολείο του, πού βρίσκονται οι τουαλέτες και πώς να τις χρησιμοποιεί.

Εξηγήστε του τους νέους ρυθμούς της ζωής του. Έτσι, θα ξέρει ότι δεν το πετάτε μόνο του σε έναν άγνωστο κόσμο. Ενημερώστε το για την ώρα του πρωινού ξυπνήματος, την ώρα που πρέπει να βρίσκεται στο σχολείο του, το όνομα της δασκάλας του, πόσα διαλείμματα θα έχει και τι ώρα θα πηγαίνετε να το παίρνετε όταν σχολάσει. Πείτε του ότι θα ανακαλύψει και θα μάθει ένα σωρό ενδιαφέροντα πράγματα και ότι θα αποκτήσει νέους φίλους. Εκμεταλλευτείτε ακόμη την ευκαιρία και μιλήστε του για τη δουλειά σας και τις υπόλοιπες καθημερινές ασχολίες σας όπως και τις αντίστοιχες του συζύγου. Όσο περισσότερο το παιδί αισθανθεί ότι οι ασχολίες σας σας ενδιαφέρουν, τόσο ευκολότερα θα προσαρμοστεί στο νηπιαγωγείο και θα του αρέσουν τα νέα του ενδιαφέροντα.

Αφήστε το παιδί να γνωρίσει μόνο του τα άλλα παιδάκια στο νηπιαγωγείο. Μη μένετε εκεί πολλή ώρα όταν το πηγαίνετε το πρωί. Εάν κλαίει, ξεπεράστε μπροστά του τη δική σας συγκίνηση και επισπεύστε την αναχώρησή σας. Το παιδί σας είναι σε ηλικία που πρέπει να πάει σχολείο. Να είστε τρυφερές αλλά και αποφασιστικές: “Καταλαβαίνω πως ανησυχείς επειδή είναι όλα καινούρια, αλλά αυτό το θέμα το έχουμε κουβεντιάσει. Έχεις μια καλή δασκάλα που θα σου μάθει καινούργια πράγματα και θα κάνεις νέους φίλους. Όταν θα έρθω να σε πάρω, θα μου πεις πώς πέρασες τη μέρα σου εδώ.”

Αποφύγετε να του πείτε “να συμπεριφέρεται σαν μεγάλος” καθώς μπορεί να θυμώσει και να σας απαντήσει ότι “είναι μικρός και δε θέλει να γίνει μεγάλος”, να έχετε δηλαδή το αντίθετο αποτέλεσμα.

Όταν πάτε να το πάρετε στο σχόλασμα, πείτε του πόσο χαρούμενη νιώθετε που το ξαναβλέπετε. Μην το πιέσετε να σας πει πώς πήγε η μέρα του. Αν σας αναφέρει ότι είναι λυπημένο ή δυστυχισμένο, ακούστε το προσεκτικά. Βοηθήστε το να σχετικοποιήσει τη δυσκολία μιλώντας για το δικό σας ξεκίνημα στο σχολείο. Πείτε του (αν χρειαστεί) ότι κι εσείς στην αρχή τα βρήκατε λίγο δύσκολα αλλά μετά όλα έφτιαξαν.

Βρείτε το χρόνο να συζητήσετε με τη δασκάλα και να σας ενημερώσει σχετικά με την προσαρμογή του παιδιού σας. Εάν είναι εφικτό, να πηγαίνει κάπου κάπου και ο πατέρας του να το παίρνει από το σχολείο. Είναι ένας τρόπος να δείξετε στο παιδί ότι κι εκείνος αποδέχεται αυτή την αλλαγή της ζωής του και πως δεν “πετάει” το παιδί του σε έναν άγνωστο κόσμο.

Το βράδυ να βάζετε το παιδί πιο νωρίς για ύπνο. Προετοιμαστείτε για έναν ρυθμό ζωής πιο αυστηρό και συγκρατημένο. Όταν πλέον θα βγαίνετε τα βράδια σε φιλικά ή συγγενικά σπίτια καλό θα ήταν να μην το παίρνετε μαζί σας. Αποφύγετε να πέσετε στη συνηθισμένη παγίδα όταν ξεκινά το νηπιαγωγείο: το παιδί νιώθει τόσο εξαντλημένο, που παλεύει με την κούρασή του, αρνείται να πέσει στο κρεβάτι του και τελικά δεν μπορεί να κοιμηθεί. Μην υποχωρείτε. Ακόμη, μπορείτε να σηκώνεστε λίγο νωρίτερα το πρωί για να αναπληρώνετε το χρόνο που δεν περάσατε το βράδυ με το παιδί. Είναι προτιμότερο να περνάτε περισσότερο χρόνο και να τρώτε ένα καλό πρωινό όλοι μαζί, παρά να ξενυχτάτε το βράδυ.

Σχολική ετοιμότητα: Πότε ένα παιδί είναι έτοιμο να φοιτήσει στην Α’ Δημοτικού

Η σχολική ετοιμότητα αφορά στο να διαπιστωθεί εάν το παιδί που βρίσκεται στην ηλικία των έξι ετών έχει κατακτήσει τις δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την ένταξή του στη σχολική ζωή και όχι μόνο. Οι δεξιότητες αυτές αφορούν ένα ευρύ φάσμα.

Στον όρο σχολική ετοιμότητα περιλαμβάνεται το απαραίτητο επίπεδο ωριμότητας του παιδιού κατά τη στιγμή της έναρξης της φοίτησής του στην πρώτη τάξη του δημοτικού. Το επίπεδο αυτό ωριμότητας αφορά την ετοιμότητα του παιδιού στον σωματικό, γνωστικό, κινητικό, κοινωνικό και συναισθηματικό τομέα. Έχει πολύ μεγάλη σημασία μιας και αξιολογείται η ετοιμότητα του παιδιού να διδαχθεί με οργανωμένο και συστηματικό τρόπο τα γνωστικά αντικείμενα του δημοτικού σχολείου αλλά και να ενταχθεί κοινωνικά στη σχολική κοινότητα.

Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης της σχολικής ετοιμότητας πραγματοποιείται έλεγχος της πλευρίωσης, της αδρής και της λεπτής κινητικότητας, των επικοινωνιακών δεξιοτήτων, της κατάκτησης των γραφοκινητικών δεξιοτήτων και των προμαθηματικών εννοιών. Για παράδειγμα, ελέγχεται πώς πιάνει το μολύβι, εάν γνωρίζει χρώματα και σχήματα, αν μπορεί να χρησιμοποιήσει το ψαλίδι, αν μπορεί να αφηγηθεί μια ιστορία και να ζωγραφίσει μέσα σε πλαίσιο.

Η νηπιαγωγός μπορεί να ενημερώσει τους γονείς, έτσι ώστε να έχουν τη συνολική εικόνα του επιπέδου σχολικής ετοιμότητας και των τυχόν αναγκών του παιδιού (εκπαιδευτικών και μη). Στη συνέχεια, οι γονείς μπορούν να απευθυνθούν για τον έλεγχο της σχολικής ετοιμότητας στα ΚΕΔΑΣΥ, σε Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα, σε Κέντρα Ψυχικής Υγείας, σε Ψυχοπαιδαγωγικές Μονάδες και βέβαια, ιδιωτικά σε εξειδικευμένους ιδιώτες – ειδικούς θεραπευτές.

Η νηπιαγωγός είναι απαραίτητο για την είσοδο στο Δημοτικό να αξιολογήσει εάν το νήπιο διαθέτει τις απαραίτητες κινητικές δεξιότητες, αν μπορεί να κατανοήσει και να χειριστεί το γλωσσικό σύστημα ώστε να επικοινωνεί και να αυτοεξυπηρετείται, εάν κατανοεί τις κοινωνικές συμβάσεις και αν έχει αλληλεπίδραση με τους άλλους γύρω του, συνομήλικους και ενήλικες. Εάν το παιδί δείχνει να υστερεί αναπτυξιακά στους περισσότερους από τους παραπάνω τομείς τότε η αξιολόγηση της σχολικής του ετοιμότητας κρίνεται απαραίτητη.

Εάν το αποτέλεσμα της αξιολόγησης δείξει ότι το παιδί δεν έχει την ωριμότητα και την ετοιμότητα να φοιτήσει στην Α’ Δημοτικού, τότε χρειάζεται να πραγματοποιηθεί στοχευμένη παρέμβαση από ειδικό. Μέσα από την παρέμβαση θα μπορέσει το παιδί να βοηθηθεί ώστε να κατακτήσει τις απαραίτητες δεξιότητες και θα υποστηριχθεί το ίδιο και η οικογένειά του. Η μορφή και η συχνότητα μιας τέτοιας παρέμβασης εξαρτάται από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το κάθε παιδί.

Σε κάποιες περιπτώσεις, εάν εντοπιστεί έντονη αναπτυξιακή ανωριμότητα ή κάποια ειδική εκπαιδευτική ανάγκη, ίσως να προταθεί επαναφοίτηση του παιδιού στο νηπιαγωγείο. Βέβαια, η επαναφοίτηση δεν κρίνεται απαραίτητη όταν το παιδί υποστηρίζεται από ένα μαθησιακό πλαίσιο το οποίο λαμβάνει υπόψη τις εμπειρίες, τις ανάγκες και το επίπεδο ανάπτυξης και ωριμότητάς του. Η επαναφοίτηση χωρίς υποστηρικτικό πλαίσιο είναι δυνατό να εγκλωβίσει το παιδί σε επανάληψη γνωστικών δραστηριοτήτων, να έχει αρνητικές επιπτώσεις στον ψυχικό του κόσμο και να το οδηγήσει σε απόσυρση από τη διαδικασία μάθησης.

Εάν το παιδί βρεθεί στην Α’ Δημοτικού ανέτοιμο να φοιτήσει, είναι πολύ πιθανό να βιώσει έντονο ψυχολογικό στρες. Αισθάνεται ότι δεν ανταποκρίνεται στις σχολικές υποχρεώσεις του αλλά και στις προσδοκίες των γονιών του. Σαν αποτέλεσμα μπορεί να υπάρξει σχολική άρνηση και φοβία, δηλαδή φόβος του παιδιού να πάει στο σχολείο και έντονη δυσαρέσκεια να αποχωριστεί τους γονείς του και το οικείο του περιβάλλον.

Ας βοηθήσουμε λοιπόν το παιδί μας να έχει μια όσο το δυνατό πιο ευχάριστη και ομαλή ένταξη στη σχολική του ζωή!

Εάν επιθυμείτε να αξιολογηθεί η σχολική ετοιμότητα του παιδιού σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε στα παρακάτω στοιχεία:

τηλέφωνο: 69 07 13 85 01

mail: info@anagnostopoyloy.gr

ή να στείλετε μήνυμα στη σελίδα μας στο Facebook.

Έπαινος: πώς συμβάλλει στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού

Ο έπαινος της καλής συμπεριφοράς των παιδιών σας αποτελεί την πιο αποτελεσματική επιβράβευση που μπορείτε να τους προσφέρετε. Η γλώσσα της αποδοχής είναι ο τόνος που πρέπει να χρησιμοποιείτε για να δείξετε στα παιδιά σας ότι είστε ικανοποιημένοι από τη συμπεριφορά τους. Η γλώσσα της αποδοχής έχει ψηλό τόνο και φανερώνει ενθουσιασμό.

Πολλοί άνθρωποι ανεβαίνουν ενστικτωδώς μια κλίμακα όταν μιλούν σε μωρά ή μικρά παιδιά. Αυτόν τον τόνο πρέπει να χρησιμοποιείτε όταν επαινείτε το παιδί σας. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήστε το άγγιγμα για να δείξετε την αποδοχή και την επιβεβαίωση – ένα ελαφρύ άγγιγμα στην πλάτη, μια αγκαλιά, ένα φιλί και ένα σφίξιμο του ώμου. Χαμογελάστε! Η γλώσσα του σώματος είναι πολύ σημαντική. Να θυμάστε όμως ότι πρέπει να προσαρμόσετε την αντίδρασή σας ανάλογα με την ηλικία του παιδιού σας – ένα εννιάχρονο παιδί θα νομίσει ότι προσπαθείτε να του φερθείτε συγκαταβατικά εάν το επαινέσετε με τον ίδιο τρόπο που θα επαινούσατε ένα νήπιο. Πείτε του: «Μπράβο!» με ζεστή φωνή και χτυπήστε το ελαφρά στην πλάτη.

Τι μπορεί να ειπωθεί σαν έπαινος

«Σε ευχαριστώ πολύ που με βοηθάς να στρώσω το τραπέζι!» «Είσαι πολύ καλό παιδί! Περιμένεις με υπομονή να ντύσω την αδελφή σου. Τώρα, θα έχουμε ακόμα περισσότερο χρόνο στη βόλτα μας στην παιδική χαρά!» «Συμπεριφέρθηκες πολύ καλά στο σπίτι της γιαγιάς κι έλεγες πάντα ‘παρακαλώ’ κι ‘ευχαριστώ’ Μπράβο σου! Με κάνεις πολύ περήφανη!»

Όταν προειδοποιείτε τα παιδιά σας, πρέπει πάντα να τους λέτε γιατί το κάνετε και ποια ήταν η κακή συμπεριφορά που εντοπίσατε. Το ίδιο πρέπει να κάνετε και όταν τα επαινείτε. Όταν τα παιδιά σας συμπεριφέρονται σωστά, τονίστε την καλή συμπεριφορά. Πείτε, για παράδειγμα, στην κόρη σας ότι τα πήγε πολύ καλά και πώς σας έκανε να νιώσετε. Εάν δεν τους γνωστοποιήσετε την καλή συμπεριφορά, πώς θα ξέρουν για ποιο λόγο τα επαινείτε;

Η καλή συμπεριφορά περνά συχνά απαρατήρητη από τους γονείς και υπάρχουν αρκετοί λόγοι γι’ αυτό. Ο ένας είναι ότι η καλή συμπεριφορά, ειδικά στα μικρά παιδιά και τα νήπια, θεωρείται απλώς απουσία κακής συμπεριφοράς. Το μικρό παιδί σας έκανε αρκετά εύκολο το πρωινό σας, το ντύσατε χωρίς προσπάθεια, έφαγε το πρωινό του χωρίς να ρίξει το φαγητό του στο πάτωμα και έπαιξε όμορφα για δεκαπέντε λεπτά ενώ εσείς βάζατε πλυντήριο. Καθένα από αυτά τα μικρά επιτεύγματα αξίζει την προσοχή και την αποδοχή σας. Εάν δεν υπάρχει έπαινος σαν ανταμοιβή της καλής συμπεριφοράς, το παιδί σας θα πιστέψει ότι δεν την παρατηρήσατε και δεν θα έχει το κίνητρο να την επαναλάβει.

Πότε πρέπει να θυμάστε περισσότερο τον έπαινο

Συχνά, οι γονείς περιμένουν από τα παιδιά τους να συμπεριφέρονται με ένα συγκεκριμένο τρόπο, παρόλο που ποτέ δεν τους έχουν διδάξει αυτά που πρέπει να κάνουν. Μερικοί γονείς δεν παρατηρούν ποτέ τα παιδιά τους όταν συμπεριφέρονται καλά, επειδή προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την ηρεμία και την ησυχία του σπιτιού και να συνεχίσουν τις δουλειές τους. Κάποιοι άλλοι μπορεί να αισθάνονται ότι η μέρα κυλά πιο ήρεμα από ό, τι συνήθως, αλλά δεν κρίνουν σκόπιμο να σχολιάσουν δυνατά ή να αναγνωρίσουν το γεγονός ότι τα παιδιά τους έκαναν προσπάθεια.

Πολλές φορές οι γονείς πέφτουν στην παγίδα να «επιβραβεύουν» τα παιδιά τους με την προσοχή τους μόνο όταν αυτά συμπεριφέρονται άσχημα. Αυτή η συνήθεια όμως είναι δύσκολο να αλλάξει. Τα παιδιά χρειάζονται την προσοχή των γονιών τους, και εάν δεν την έχουν όταν συμπεριφέρονται καλά, θα σας το υπενθυμίσουν με όλους τους τρόπους.

Επίσης, είναι δύσκολο να αντιληφθείτε την καλή συμπεριφορά ενός παιδιού όταν το άλλο παιδί σας συμπεριφέρεται άσχημα. Φυσικά πρέπει να αντιμετωπίσετε την κακή συμπεριφορά, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάτε να επαινείτε το παιδί που συμπεριφέρεται καλά – μην τα βάζετε και τα δύο στην ίδια μοίρα.

Όπως η προειδοποίηση, έτσι και ο έπαινος και η αποδοχή πρέπει να προσφέρονται άμεσα στα μικρά παιδιά. Μην καθυστερείτε να τα επαινέσετε – η άμεση αντίδραση θα τα βοηθήσει να συνδέσουν την καλή συμπεριφορά με τη θετική προσοχή. Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να δείχνετε την αποδοχή σας ανά διαστήματα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και είναι πάντα καλό να τους υπενθυμίζετε στο τέλος τα καλύτερα σημεία της ημέρας. Όταν βάζετε τα παιδιά σας στο κρεβάτι, υπενθυμίστε τους τι καλό έκαναν και πώς σας έκαναν να αισθανθείτε. Έτσι, θα έχετε μια θετική κατάληξη της ημέρας.

Θετική ενίσχυση του παιδιού: Ένα απαραίτητο εργαλείο για γονείς

Η θετική ενίσχυση του παιδιού μέσω του επαίνου, των επιβραβεύσεων και των κοινών δραστηριοτήτων αποτελούν το δεύτερο μέρος της εξίσωσης της πειθαρχίας. Πολύ συχνά οι γονείς επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των προβληματικών πτυχών ή των συγκεκριμένων ειδών κακής συμπεριφοράς και ξεχνούν ότι ο ρόλος του γονιού περιλαμβάνει πολλές ακόμα υποχρεώσεις. Η πειθαρχία είναι το κλειδί στην ανατροφή των παιδιών, το ίδιο ισχύει όμως και για τη θετική προσέγγιση, ώστε να τα ενθαρρύνετε να πετύχουν τους στόχους που έχουν θέσει στη ζωή τους.

Μέσω της θετικής αντιμετώπισης, κατευθύνετε τα παιδιά σας προς την επιθυμητή συμπεριφορά. Συγχρόνως, ενισχύετε τις σχέσεις μέσα στην οικογενειακή μονάδα και μεταξύ των παιδιών, δένοντας περισσότερο τα μέλη μεταξύ τους. Η θετική προσέγγιση είναι εξίσου σημαντική με την πειθαρχία όταν τα παιδιά σας παραβαίνουν έναν κανόνα ή ξεπερνούν τα όρια.

Πολλές οικογένειες αντιμετωπίζουν πολλά μέτωπα. Η συμπεριφορά των παιδιών τους έχει χειροτερέψει τόσο πολύ ώστε κάθε μέρα, από τις πρώτες πρωινές ώρες έως αργά τη νύχτα, αποτελεί μια διαρκή μάχη. Όταν τα πράγματα έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο, είναι δύσκολο κανείς να διακρίνει κάποια λύση ή να εντοπίσει κάτι θετικό στην οικογένειά του. Οι γονείς συμπεριφέρονται αγχωμένα μπροστά σε μια δύσκολη κατάσταση, πολλές φορές περνούν ακόμα και κατάθλιψη.

Πάντα υπάρχει κάτι που αξίζει θετική αντιμετώπιση

Αυτοί οι εξαντλημένοι γονείς, που κατακλύζονται από τα προβλήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν, χρειάζεται να δουν ότι υπάρχουν πτυχές της συμπεριφοράς των παιδιών τους που αξίζουν έπαινο και αποδοχή και ότι η ενθάρρυνση έχει πάντα ισχυρή επιρροή στην αλλαγή μιας άσχημης συμπεριφοράς.

Η ενθάρρυνση και η επιβράβευση μιας καλής συμπεριφοράς προσφέρουν στα παιδιά το κίνητρο να συνεχίσουν να συμπεριφέρονται σωστά. Έτσι, ενισχύεται η αυτοεκτίμησή τους ώστε να έχουν ακόμα πιο δυνατό κίνητρο να συνεχίσουν κατά τον ίδιο τρόπο.

Η θετική αντιμετώπιση των παιδιών μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη δυναμική της οικογένειας, χτίζοντας την εμπιστοσύνη, το σεβασμό και την αυτοεκτίμηση των γονιών και των παιδιών. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι επαναφέρει στην οικογένεια την αγάπη και τη διασκέδαση, δηλαδή τα πλέον απαραίτητα στοιχεία της οικογενειακής ζωής.

Η ώρα του ύπνου: μια ακόμη γονεϊκή πρόκληση

Σε πολλές οικογένειες την ώρα του ύπνου δημιουργείται χάος και αναστάτωση. Η διαδικασία που χρειάζεται να κάνουν οι γονείς για να βάλουν τα παιδιά τους για ύπνο και αυτά με τη σειρά τους να μείνουν στο κρεβάτι μπορεί να διαρκέσει και ολόκληρη τη νύχτα, αν δεν έχει οριστεί ένα πρόγραμμα και δεν υπάρχει αυστηρός έλεγχος. Ως συνέπεια, την επόμενη μέρα οι εξουθενωμένοι γονείς και τα παιδιά μοιάζουν σαν μια ωρολογιακή βόμβα που είναι έτοιμη να εκραγεί.

Πρόσφατα γνωστοποιήθηκαν τα αποτελέσματα μιας έρευνας σχετικά με τη συμπεριφορά των παιδιών κατά τη διαδικασία του ύπνου.

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικά από αυτά:

-Το 40% των ατόμων που απάντησαν στην έρευνα – επρόκειτο για γονείς και άτομα που φροντίζουν παιδιά – είπαν ότι τα βρέφη και τα νήπια κοιμούνταν λιγότερο από τις 12 με 15 ώρες την ημέρα που προτείνουν οι παιδίατροι και οι ειδικοί στον ύπνο.

-Το 40% απάντησε ότι τα παιδιά του αντιμετωπίζουν καθημερινά προβλήματα ύπνου.

-Το 64% απάντησε ότι τα βρέφη και τα νήπιά του παρουσιάζουν τουλάχιστον ένα πρόβλημα συμπεριφοράς ύπνου, κοιμούνται όμως 12 με 15 ώρες  τουλάχιστον μερικές φορές την εβδομάδα.

-Το 25% των ατόμων που ρωτήθηκαν είπαν ότι τα βρέφη και τα παιδιά έως 6 ετών φαίνονται νυσταγμένα και κουρασμένα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

-Το 34% πίστευε ότι οι συνήθειες του ύπνου ενός παιδιού μπορούσαν να επηρεάσουν και να αναστατώσουν ολόκληρη την οικογένεια.

-Το 71% των γονιών και των ατόμων που φροντίζουν παιδιά είπαν ότι κοιμούνται λιγότερο από όσο χρειάζονταν.

-Το 98% συμφώνησε ότι τα παιδιά είναι πιο χαρούμενα μετά από έναν καλό βραδινό ύπνο.

Αυτές οι απαντήσεις προέρχονται από γονείς και άλλα άτομα που φροντίζουν παιδιά.

Γιατί όμως τα αποτελέσματα της έρευνας είναι τόσο ανησυχητικά;

Σκεφτείτε το για ένα λεπτό. Πώς αισθάνεστε όταν δεν έχετε ξεκουραστεί αρκετά; Χωρίς αρκετό ύπνο δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε καλά την επόμενη μέρα, είμαστε εξαντλημένοι κι ευερέθιστοι, οι αντιδράσεις μας είναι πιο αργές και τα επίπεδα της αυτοσυγκέντρωσής μας είναι χαμηλά. Εάν αυτό συνεχιστεί για πολλές νύχτες, το ανοσοποιητικό μας σύστημα αρχίζει να υποφέρει, είμαστε πιο επιρρεπείς στα κρυολογήματα, νιώθουμε εξουθενωμένοι και είναι επίσης πιο πιθανό να πάθουμε κάποιο ατύχημα. Οι συνέπειες της στέρησης του ύπνου μπορεί να αποβούν πολύ επικίνδυνες – είναι σαν μια τεχνική βασανισμού.

Το ίδιο ισχύει και για τα παιδιά και μάλιστα μερικές φορές είναι χειρότερο. Τα παιδιά χρειάζονται πολύ περισσότερο ύπνο από ό, τι οι ενήλικες, επειδή μεγαλώνουν και αναπτύσσονται και νοητικά και σωματικά. Αντίθετα με τους ενήλικες, οι οποίοι μπορεί να πάρουν κι έναν υπνάκο ή να ξεκουραστούν λίγο κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα παιδιά που πηγαίνουν για ύπνο πολύ αργά ή που καταφέρνουν να ησυχάσουν μόνο μετά από ώρες αντίστασης δεν θα έχουν αρκετές δυνάμεις την επόμενη μέρα. Ενδεχομένως να έχετε παρατηρήσει ότι εάν το παιδί σας κοιμηθεί αργά, δεν επηρεάζεται η ώρα που θα ξυπνήσει το πρωί, αλλά η συμπεριφορά, η όρεξη, η διάθεσή του, και φυσικά εσείς. Θα επικρατήσει δηλαδή το φαινόμενο του ντόμινο.

Τα προβλήματα του ύπνου επηρεάζουν πολλές οικογένειες και αποτελούν έναν από τους πιο συνηθισμένους λόγους για τους οποίους οι γονείς ζητούν επαγγελματική βοήθεια και συμβουλές. Πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες, ιδιαίτερα τα προβλήματα συμπεριφοράς, χειροτερεύουν και ενδεχομένως να προκαλούνται από το γεγονός ότι τα παιδιά δεν κοιμούνται αρκετά. Ένα παιδί που είναι πολύ κουρασμένο, θα είναι ευέξαπτο ολόκληρη την επόμενη μέρα, γεγονός που έχει συχνά ως αποτέλεσμα ξεσπάσματα οργής, τσακωμούς ή άλλου είδους κακή συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων στο σχολείο. Μόλις, λοιπόν, οριστεί ένα πρόγραμμα ύπνου, συχνά βελτιώνονται αισθητά και με μαγικό τρόπο και άλλες προβληματικές καταστάσεις.

Επιλέξτε τη σωστή στιγμή

Ορισμένοι γονείς πιστεύουν ότι εάν κρατήσουν ένα παιδί ξύπνιο περισσότερο από το κανονικό, θα θέλει περισσότερο να κοιμηθεί, επειδή θα έχει κουραστεί πραγματικά. Συμβαίνει όμως το αντίθετο. Τα παιδιά που έχουν κουραστεί υπερβολικά βρίσκονται σε κατάσταση αλλοφροσύνης και δυσκολεύονται να χαλαρώσουν. Αν επιλέξετε τη σωστή στιγμή – η οποία είναι συνήθως νωρίτερα από αυτό που πιστεύετε – θα έχετε διανύσει τη μισή διαδρομή. Παρατηρήστε τις ενδείξεις – κουρασμένα μάτια, τρίψιμο των αυτιών, πιπίλισμα των δακτύλων, χασμουρητό – όλα έχουν να κάνουν με τη γλώσσα του σώματος.