Κατάθλιψη: πώς μπορεί να βοηθηθεί κάποιος (β’ μέρος)
Τι πρέπει να γνωρίζει κάποιος που πάσχει από κατάθλιψη
Εάν κάποιος πάσχει από κατάθλιψη, είναι πιθανό να αισθάνεται εξάντληση, απόγνωση, αναξιότητα και απελπισία. Τέτοιες αρνητικές σκέψεις και αισθήματα ίσως το κάνουν να θέλει να παραιτηθεί από τη ζωή. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσει πως αυτές οι αρνητικές ιδέες είναι στοιχείο της κατάθλιψης και δεν αντικατοπτρίζουν σωστά την κατάσταση. Ο αρνητικός τρόπος σκέψης εξασθενεί όσο προχωρά η θεραπεία. Στο μεσοδιάστημα όμως το άτομο είναι καλό να έχει στο νου του τα εξής:
-Να μη τίθενται δύσκολοι στόχοι και να μην γίνει ανάληψη μεγαλύτερης ευθύνης από αυτήν που του αναλογεί.
-Μεγάλα καθήκοντα να «τεμαχίζονται» σε μικρότερα έργα και να τίθενται προτεραιότητες. Ό, τι επιτυγχάνεται είναι σημαντικό.
-Να είναι μαζί με άλλους ανθρώπους και να βρει ένα άτομο εμπιστοσύνης.
-Συμμετοχή σε δραστηριότητες που μπορούν να κάνουν το άτομο να αισθανθεί καλύτερα.
-Η ήπια σωματική άσκηση, μία ταινία στον κινηματογράφο, ένας αγώνας ποδοσφαίρου, η συμμετοχή σε θρησκευτικές, κοινωνικές ή άλλες δραστηριότητες μπορεί να βοηθήσουν.
-Η διάθεση βελτιώνεται σταδιακά, όχι αμέσως. Παίρνει χρόνο να νιώσει κανείς καλύτερα.
-Καλό είναι σημαντικές αποφάσεις να αναβληθούν μέχρι να περάσει η κατάθλιψη. Πριν την απόφαση μιας σημαντικής αλλαγής (πχ. γάμος, διαζύγιο, αλλαγή δουλειάς), καλό είναι να συζητιέται με ανθρώπους εμπιστοσύνης ώστε να σχηματίζεται μια περισσότερο αντικειμενική εικόνα της κατάστασης.
-Σπάνια οι άνθρωποι ξεφεύγουν μονομιάς από την κατάθλιψη. Μπορούν όμως να αισθάνονται καλύτερα κάθε μέρα που περνά.
-Ο ρεαλιστικός τρόπος σκέψης θα αντικαταστήσει τον αρνητικό, ο οποίος είναι μέρος της κατάθλιψης.
-Η οικογένεια και οι φίλοι μπορούν να βοηθήσουν αρκεί να τους επιτραπεί.
-Είναι σημαντικό να θυμάται κανείς ότι η κατάθλιψη είναι αυτή που δημιουργεί τις αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό, τον κόσμο, το μέλλον, τους άλλους ανθρώπους. Οι αρνητικές σκέψεις δεν είναι ρεαλιστικός τρόπος αντίληψης των πραγμάτων. Είναι σαν να βλέπει κανείς τα πάντα γύρω του μέσα από μια ομίχλη αρνητισμού. Οι αρνητικές σκέψεις δεν πρέπει να γίνονται αποδεκτές ως αληθινές, είναι ένα στοιχείο της κατάθλιψης. Θα εξαφανιστούν όταν η κατάθλιψη ανταποκριθεί στη θεραπεία. Αν η αρνητική και απέλπιδα εικόνα για το μέλλον οδηγεί το άτομο σε σοβαρές σκέψεις αυτοκτονίας, θα πρέπει οπωσδήποτε να μιλήσει στον ειδικό που το παρακολουθεί και να ζητήσει τη βοήθειά του. Η αυτοκτονία είναι μια μη αναστρέψιμη πράξη που βασίζεται σε μη ρεαλιστικές απαισιόδοξες σκέψεις. Ένας κατάλογος με τηλέφωνα συγγενών και έμπιστων φίλων, γιατρών και θεραπευτών, γραμμών ψυχολογικής βοήθειας κλπ. και η επικοινωνία μαζί τους αμέσως μόλις αρχίσουν οι σκέψεις να τεθεί τέλος στη ζωή είναι εξαιρετικά βοηθητικά.
-Η σωστή εξέταση και διάγνωση από κάποιον ειδικό είναι πολύ σημαντικές για την έκβαση της κατάστασης όπως και η συμμόρφωση στη θεραπεία. Ίσως κάποιος θεωρεί ότι μπορεί να αντιμετωπίσει την κατάθλιψή του χωρίς βοήθεια. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί, είναι όμως εξαιρετικά δύσκολο. Η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να προλάβει την κατάθλιψη προτού γίνει σοβαρή ή χρόνια. Ο κίνδυνος αυτοκτονίας είναι μεγαλύτερος στους ανθρώπους που δεν υποβάλλονται σε κάποιας μορφής θεραπεία. Με τη θεραπεία οι αυτοκτονικές σκέψεις αντιμετωπίζονται ασφαλέστερα. Όταν είναι απαραίτητη, η φαρμακευτική θεραπεία συνήθως έχει αποτέλεσμα από τον πρώτο κιόλας μήνα. Η θεραπεία είναι δυνατό να προλάβει νέα καταθλιπτικά επεισόδια.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε ένα δικό μας άνθρωπο που υποφέρει από κατάθλιψη
Αν θέλετε να βοηθήσετε ένα δικό σας άνθρωπο που πάσχει από κατάθλιψη, θα πρέπει αρχικά να διασφαλίσετε ότι θα υποβληθεί σε σωστή εξέταση, θα λάβει ακριβή διάγνωση και θα ακολουθήσει την κατάλληλη θεραπεία. Εκτός αυτών, είναι απαραίτητο να τον ενθαρρύνετε να παραμείνει στη θεραπεία μέχρι τα συμπτώματα να αρχίσουν να υποχωρούν, το οποίο συμβαίνει μέσα σε μερικές εβδομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως χρειαστεί να τον συνοδέψετε στον ειδικό. Εάν η ψυχοθεραπεία συνδυάζεται με τη χορήγηση φαρμάκων, πιθανό να χρειαστεί να παρακολουθείτε εάν λαμβάνει σωστά τη φαρμακευτική αγωγή και εάν συμμορφώνεται με τις οδηγίες του θεραπευτή για τη χρήση αλκοόλ, για όσο διάστημα διαρκεί η φαρμακοθεραπεία.
Εξαιρετικά σημαντική είναι και η παροχή συναισθηματικής στήριξης από μεριάς σας. Αυτό σημαίνει να δείχνετε κατανόηση και υπομονή, να προσφέρετε στοργή και κουράγιο. Να συζητάτε με τον άνθρωπο που υποφέρει και να τον ακούτε προσεκτικά. Μην υποτιμάτε τα αισθήματα που νιώθει, αλλά τονίστε τα πραγματικά γεγονότα και προσφέρετέ του ελπίδα. Όταν διαπιστώνετε ότι κάνει αρνητικές σκέψεις, βοηθήστε τον να τις αναγνωρίσει και στη συνέχεια να προσπαθήσει να τις αντικρούσει προτείνοντας στον εαυτό του εναλλακτικές σκέψεις, ακόμη και αν δεν πείθεται από αυτές.
Μην αγνοείτε ενδείξεις που φανερώνουν αυτοκτονικές σκέψεις και, εάν υπάρχουν, μην αμελήσετε να τις αναφέρετε οπωσδήποτε στο θεραπευτή που τον παρακολουθεί.
Προσκαλέστε τον σε εξόδους, περιπάτους και άλλες δραστηριότητες. Όταν αρνείται τις προτάσεις σας, καλό είναι να επιμείνετε με ευγενικό και διακριτικό τρόπο.
Προτρέψτε τον να ασχοληθεί με πράγματα που γνωρίζετε ότι στο παρελθόν του έδιναν ευχαρίστηση (πχ. σπορ, χόμπι, πολιτιστικές ή θρησκευτικές δραστηριότητες), μην τον πιέζετε όμως να κάνει πολλά σε μικρό χρονικό διάστημα.
Ο άνθρωπος που υποφέρει από κατάθλιψη χρειάζεται συντροφιά και ψυχαγωγία, όταν όμως αντιμετωπίζει μεγάλο αριθμό απαιτήσεων είναι πιθανό να νιώσει μεγαλύτερο αίσθημα αποτυχίας. Μην τον κατηγορείτε ότι τεμπελιάζει ή ότι προσποιείται τον ασθενή και μην περιμένετε να συνέλθει από τη μια στιγμή στην άλλη.
Να θυμάστε ότι με τη θεραπεία η κατάσταση των περισσότερων ατόμων με κατάθλιψη βελτιώνεται. Έτσι, μπορείτε να βεβαιώνετε τον άνθρωπό σας ότι με την πάροδο του χρόνου και με τη βοήθεια που δέχεται θα αισθανθεί καλύτερα.
Διαβάστε το α’ μέρος εδώ
Μάθετε Περισσότερα
Κατάθλιψη: τι είναι και πώς μπορεί να βοηθηθεί κάποιος (α’ μέρος)
Η κατάθλιψη αφορά μια διαταραχή η οποία επηρεάζει τη διάθεση και τις σκέψεις, και η οποία συνοδεύεται συνήθως από σωματικές ενοχλήσεις. Το άτομο με κατάθλιψη βιώνει αλλαγές στις διατροφικές του συνήθειες, στον ύπνο, στον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον εαυτό του αλλά και στον τρόπο με τον οποίο σκέπτεται και αντιλαμβάνεται τις γύρω του καταστάσεις. Η κατάθλιψη δεν αφορά το φυσιολογικό καταθλιπτικό συναίσθημα το οποίο περνά γρήγορα και έχει μικρότερη ένταση. Στην κατάθλιψη το συναίσθημα αυτό υπάρχει σε μεγάλη ένταση, διαρκεί περισσότερο και οδηγεί σε έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου στους περισσότερους τομείς της ζωής του.
Ποια είναι τα συμπτώματα της κατάθλιψης
Η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από μια σειρά συμπτώματα που επηρεάζουν πολλούς τομείς της ζωής του ατόμου. Όποιος έχει κατάθλιψη δεν εμφανίζει απαραίτητα όλα τα συμπτώματα της διαταραχής. Κάποια άτομα παρουσιάζουν πολλά, κάποια άλλα λιγότερα. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων διαφέρει από το ένα άτομο στο άλλο, αλλά και στο ίδιο το άτομο με την πάροδο του χρόνου. Πιο συγκεκριμένα, ένα άτομο με κατάθλιψη μπορεί να εμφανίσει τα παρακάτω συμπτώματα:
-Καταθλιπτική διάθεση. Διαρκεί το μεγαλύτερο μέρος της μέρας, σχεδόν κάθε μέρα, για ένα διάστημα δύο εβδομάδων.
-Απώλεια της ευχαρίστησης και μείωση του ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που θεωρούνταν ευχάριστες κατά το παρελθόν.
–Άγχος. Κάποιες φορές εμφανίζεται με τη μορφή εσωτερικής δυσφορίας, φόβου και αισθήματος επικείμενου κινδύνου.
-Διαταραχές στον ύπνο. Το σύμπτωμα αυτό παρουσιάζεται με διάφορους τρόπους. Κάποια άτομα με κατάθλιψη κοιμούνται πάρα πολλές ώρες, κάποια δεν μπορούν να κοιμηθούν καθόλου και άλλα κάνουν πολύ ακανόνιστο ύπνο, δηλαδή ξυπνούν πολλές φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας ή δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν.
-Διαταραχές της όρεξης. Συνήθως η κατάθλιψη προκαλεί απώλεια της όρεξης με επακόλουθο την απώλεια βάρους. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί το αντίθετο σύμπτωμα, δηλαδή αυξημένη όρεξη για φαγητό και αυξημένο σωματικό βάρος, συνοδευόμενα από κρίσεις βουλιμίας με επεισόδια υπερφαγίας.
-Κόπωση, εξάντληση, απώλεια ενεργητικότητας. Συχνά το άτομο παραπονιέται ότι αισθάνεται κουρασμένο ή εξαντλημένο, σαν όλη η ενέργεια και ζωτικότητά του να το έχουν εγκαταλείψει. Μπορεί να παραμένει σε αδράνεια σε όλη τη διάρκεια της μέρας.
-Ελάττωση της σεξουαλικής διάθεσης. Ακόμη και αν το άτομο έχει σεξουαλικές επαφές, δεν επιθυμεί να κάνει σεξ και δεν αισθάνεται ευχαρίστηση.
-Ανημπόρια, απογοήτευση, ανησυχία και απαισιοδοξία για το μέλλον. Το άτομο τα βλέπει όλα μαύρα και θεωρεί ότι έτσι και θα παραμείνουν.
-Δυσκολία στη συγκέντρωση, τη σκέψη, τη μνήμη και τη λήψη αποφάσεων. Η ενασχόληση με τις καταθλιπτικές σκέψεις είναι τόσο έντονη και επηρεάζει σε τέτοιο βαθμό τη συγκέντρωση ώστε συχνά το άτομο αναφέρει ότι δυσκολεύεται να διαβάσει ή ακόμη και να παρακολουθήσει ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα.
-Αισθήματα και σκέψεις ενοχής, αναξιότητας και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Το άτομο κατηγορεί υπερβολικά τον εαυτό του για οτιδήποτε αρνητικό συμβαίνει ή θεωρεί ότι τιμωρείται για λάθη του παρελθόντος, ότι δεν αξίζει τίποτε κλπ.
-Σωματικά συμπτώματα που δεν εξηγούνται από ιατρικές εξετάσεις και δεν ανταποκρίνονται σε φαρμακευτική αγωγή. Τέτοια συμπτώματα είναι πονοκέφαλοι, πόνοι στη μέση, εμετός, ναυτία, κράμπες, δυσκοιλιότητα, πόνος στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή.
-Εμμονή σε σκέψεις θανάτου και αυτοκτονικές ιδέες. Κάποιες φορές το άτομο αισθάνεται τόσο απελπισμένο που σκέπτεται την αυτοκτονία. Η απόπειρα αυτοκτονίας είναι η πλέον σοβαρή και επικίνδυνη επιπλοκή της κατάθλιψης. Σε άτομα με βαριά κατάθλιψη είναι ιδιαίτερα αυξημένος ο κίνδυνος αυτοχειρίας.
Για να δοθεί η διάγνωση της κατάθλιψης θα πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον πέντε από τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν. Σε αυτά θα πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνονται η καταθλιπτική διάθεση και η απώλεια ευχαρίστησης (ανηδονία).
Πώς αντιμετωπίζεται η κατάθλιψη
Η χρήση αντικαταθλιπτικών φαρμάκων είναι πολύ πιθανό να μειώσει τα συμπτώματα της κατάθλιψης που σχετίζονται με το αυτόνομο νευρικό σύστημα, δηλαδή τη διαταραχή στην όρεξη και την απώλεια βάρους, τη δυσκολία στον ύπνο, τη μειωμένη ενεργητικότητα, την ελαττωμένη σεξουαλική διάθεση, την απώλεια ευχαρίστησης, την επιβράδυνση της σκέψης, του λόγου και των κινήσεων, τον εκνευρισμό, την ανησυχία, την ένταση, τις μεταβολές της συναισθηματικής διάθεσης κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Οι ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις βοηθούν κυρίως στη μείωση των «ψυχολογικών» συμπτωμάτων της κατάθλιψης, όπως η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η έλλειψη ελπίδας, το αίσθημα ανημπόριας, τα συναισθήματα ενοχής, οι αυτοκτονικές σκέψεις. Αυτή η βελτίωση πετυχαίνει με τη σειρά της την ανακούφιση των «σωματικών» συμπτωμάτων.
Χρησιμοποιούνται τεχνικές που αποσκοπούν να αυξήσουν τις δραστηριότητες από τις οποίες ο ασθενής αντλεί ευχαρίστηση και ικανοποίηση. Ακόμη, το άτομο βοηθιέται να αναπτύξει δεξιότητες και ικανότητες προκειμένου να αντιμετωπίζει πιο αποτελεσματικά τα δύσκολα γεγονότα ζωής, καθώς και να ανακτήσει τις κοινωνικές του δεξιότητες όταν αυτές έχουν εκλείψει. Επίσης, το άτομο διδάσκεται νέους τρόπους συμπεριφοράς, κυρίως όμως η προσπάθεια επικεντρώνεται στην αλλαγή του λανθασμένου τρόπου σκέψης, ο οποίος θεωρείται χαρακτηριστικός της κατάθλιψης, και στην αντικειμενικότερη αξιολόγηση της πραγματικότητας.
Συνεχίζεται… εδώ
Μάθετε Περισσότερα
Φοβίες: πώς δημιουργούνται και τι τις συντηρεί
Οι φοβίες αφορούν σε επίμονους και παράλογους φόβους για συγκεκριμένα αντικείμενα, χώρους ή καταστάσεις, σε αντίθεση με τους φόβους απέναντι σε πραγματικούς κινδύνους (πχ. φόβος να βάλετε το χέρι σας σε μια καυτή επιφάνεια). Εκείνο το οποίο κυρίως χαρακτηρίζει τη συμπεριφορά του ατόμου που έρχεται σε επαφή με το «φοβικό» αντικείμενο, τη «φοβική» κατάσταση ή τη «φοβική» δραστηριότητα είναι ότι κάνει το οτιδήποτε για να τ’ αποφύγει. Υιοθετεί δηλαδή μια συμπεριφορά αποφυγής απέναντι στο φοβικό αντικείμενο, η οποία συχνά επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργικότητά του. Εάν, όμως, η αποφυγή δεν επηρεάζει τη λειτουργικότητα του ατόμου στις καθημερινές του δραστηριότητες, τότε η φοβική συμπεριφορά δεν αποτελεί διαταραχή.
Το ποσοστό των ατόμων που παρουσιάζουν κάποια φοβία φαίνεται να είναι μεγάλο στο γενικό πληθυσμό (πιο συχνά στις γυναίκες), όμως μιας και δεν υπάρχει μεγάλη έκπτωση της λειτουργικότητάς τους δεν αναζητούν τη βοήθεια ειδικού.
Ποια είναι τα συμπτώματα της φοβίας
Τα συμπτώματα των φοβιών εκδηλώνονται σε τρία επίπεδα, στο σώμα, στη συμπεριφορά και τη σκέψη:
Το άτομο που πάσχει από κάποια φοβία, όταν έρχεται ή πρόκειται να έρθει αντιμέτωπο με το αντικείμενο ή την κατάσταση που φοβάται, εμφανίζει ταχυκαρδία, εφίδρωση, τρέμουλο, γρήγορη αναπνοή, μυϊκές συσπάσεις, αδυναμία, ναυτία, ζάλη, αίσθημα πανικού. Ειδικά στη φοβία του αίματος παρατηρούνται διαφορετικά συμπτώματα: απότομη πτώση της πίεσης, κρύος ιδρώτας και συχνά λιποθυμία. Αυτή η φοβία απαιτεί λόγω των ιδιαίτερων συμπτωμάτων της τη βοήθεια γιατρού.
Όταν έρχεται ή πρόκειται να έρθει αντιμέτωπο με το αντικείμενο ή την κατάσταση που φοβάται (ζώο, ύψος, κλειστός χώρος κλπ.), το άτομο είτε προσπαθεί να απομακρυνθεί αμέσως είτε «παγώνει». Συνήθως αποφεύγει εντελώς τις καταστάσεις στις οποίες υπάρχουν ή είναι πιθανό να συναντήσει τα αντικείμενα για τα οποία αισθάνεται φόβο.
Το άτομο με φοβία, όταν έρχεται ή πρόκειται να έρθει αντιμέτωπο με το αντικείμενο ή την κατάσταση που φοβάται, κάνει μια σειρά από αυτόματες σκέψεις οι οποίες εμπεριέχουν το στοιχείο της απειλής. Οι σκέψεις αυτές είναι τρομακτικές και προκαλούν φόβο (πχ. «ο σκύλος θα με φάει») ή διαστρεβλωμένες (πχ. το άτομο με φοβία για τις κατσαρίδες ίσως έχει την αίσθηση ότι οι διαστάσεις τους είναι μεγαλύτερες απ’ ό, τι στην πραγματικότητα).
Πώς αποκτούνται οι φοβίες
Οι φοβίες «μαθαίνονται» και η μάθησή τους γίνεται με τρεις τρόπους:
Παρατηρώντας τις αντιδράσεις των άλλων μαθαίνει κανείς να φοβάται συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις.
Ακόμη, το άτομο μαθαίνει να φοβάται καταστάσεις στις οποίες κάποτε βίωσε μια δυσάρεστη εμπειρία που του προκάλεσε φόβο.
Πολλές φορές κανείς φοβάται αντικείμενα ή καταστάσεις που δεν έχει αντιμετωπίσει προσωπικά, αλλά έχει απλώς ακούσει άλλους να τα βλέπουν με φόβο και να τα αποφεύγουν.
Σε όλες τις καταστάσεις καθοριστικό ρόλο παίζει ο τρόπος με τον οποίο το άτομο ερμήνευσε την εμπειρία του.
Τι συντηρεί μια φοβία
Οι φοβίες συντηρούνται και εντείνονται μέσω ενός φαύλου κύκλου. Ανεξάρτητα από το πώς οι φοβίες ξεκίνησαν και αναπτύχθηκαν, ο μηχανισμός που τις συντηρεί είναι η αποφυγή. Με δεδομένο ότι η πιο συχνή αντίδραση είναι η αποφυγή του αντικειμένου ή της κατάστασης που φοβάται, το άτομο δε δίνει στον εαυτό του την ευκαιρία να αντιμετωπίσει το φοβικό αντικείμενο ή τη φοβική κατάσταση και να διαπιστώσει κατά πόσο οι σκέψεις του είναι ρεαλιστικές. Αυτή η συμπεριφορά αυξάνει το άγχος, το φόβο και τις απειλητικές σκέψεις γι’ αυτήν την κατάσταση. Η εμπειρία αυτή τελικά «επιβεβαιώνει» στο άτομο την αντίληψή του ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη φοβία του και ενισχύει τη συμπεριφορά αποφυγής.
Όταν η φοβία για ένα αντικείμενο ή κατάσταση επιμένει στο χρόνο, με αποτέλεσμα να γίνεται αφόρητη και να επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό τις καθημερινές δραστηριότητες τότε το άτομο θα πρέπει να αναζητήσει τη βοήθεια ειδικού. Για παράδειγμα, εκείνος που αποφεύγει οποιαδήποτε κατάσταση στην οποία υπάρχει περίπτωση να δει σκύλο μάλλον ταλαιπωρείται καθημερινά. Κι αυτό γιατί κάθε φορά που βγαίνει έξω, πρέπει να σκέφτεται εκ των προτέρων τις διαδρομές τις οποίες θα ακολουθήσει ώστε να αποφύγει τελείως μέρη όπου υπάρχουν σκυλιά (σπίτια, πάρκα, καταστήματα με κατοικίδια κλπ.) και πιθανόν να χρειάζεται να έχει και κάποιον άλλο μαζί του σε περίπτωση που συναντήσει έναν αδέσποτο σκύλο.
Η θεραπεία βοηθά το άτομο να αντιμετωπίσει τις σωματικές αντιδράσεις της φοβίας και να τροποποιήσει τις σκέψεις καθώς και τη συμπεριφορά που τη διαιωνίζουν.
Διαβάστε ακόμη:
Μάθετε Περισσότερα
Σεξ: τι ρωτούν τα παιδιά
Οι ερωτήσεις που συνήθως γίνονται από τα μικρά παιδιά για το σεξ είναι πολλές και συχνά έχουν διερευνητικό χαρακτήρα. Παρατίθενται εδώ ορισμένα παραδείγματα: «Τι είναι αυτό;» (ενώ δείχνουν τα γεννητικά τους όργανα), «Γιατί τα κορίτσια δεν έχουν πέος;», «Γιατί το πέος του μπαμπά είναι μεγαλύτερο από το δικό μου;», «Από πού γεννιούνται τα μωρά;», «Από πού έρχονται τα μωρά;», «Γιατί οι άντρες δεν κάνουν μωρά;», «Εγώ θα κάνω μωρό;», «Πώς μπαίνει το μωρό μέσα στην κοιλιά της μητέρας;», «Πότε εσύ κι ο μπαμπάς κάνετε μωρά;» και αναρίθμητες άλλες σεξουαλικής περιέργειας ερωτήσεις.
Σε μεγαλύτερες ηλικίες γίνονται διαφορετικές ερωτήσεις, κυρίως για θέματα σχέσεων. Σε συναντήσεις εφήβων για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, οι συχνότερες ερωτήσεις είναι: «Θα πρέπει οι έφηβοι να έχουν μόνιμο δεσμό;», «Θα πρέπει οι έφηβοι να ανταλλάσσουν μόνο χάδια και φιλιά;», «Πόσο θα πρέπει να προχωρήσει μια ερωτική σχέση;», «Τι γίνεται με τις προγαμιαίες σχέσεις;», «Τι είναι ο έλεγχος των γεννήσεων και η αντισύλληψη;», «Είναι κακό να αυτοϊκανοποιείται κάποιος/α;», «Τι είναι τα αφροδίσια νοσήματα;», «Τι είναι ομοφυλοφιλία/ αμφισεξουαλικότητα;» «Τι σημαίνει ότι ένα άτομο είναι τρανς/ διεμφυλικό και πώς πρέπει να του απευθυνόμαστε;» κλπ.
Αυτές οι ερωτήσεις μπορεί να φέρουν σε αμήχανη και δύσκολη θέση το γονέα πρέπει όμως να τις περιμένει και να είναι σε θέση να δώσει σαφείς και ειλικρινείς απαντήσεις στο παιδί του. Ο γονιός θα πρέπει να προχωρήσει παραπέρα και να εξηγήσει όχι μόνο τα βιολογικά στοιχεία του σεξ αλλά και όλο το πλέγμα της ερωτικής ζωής. Είναι ευθύνη του να προσαρμόσει τα βιολογικά δεδομένα μέσα στο πλέγμα των αξιών της οικογένειας. (δες σχετικό παλιότερο άρθρο)
Ο γονιός μπορεί να μπερδεύεται και να απορεί για θέματα που αφορούν, για παράδειγμα, τις λέξεις που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τα σεξουαλικά όργανα και τις σεξουαλικές πρακτικές. Ακόμη, μπορεί να προβληματίζεται για το πόσα πολλά θα πρέπει να πει και μήπως προκαλέσει ζημιά λέγοντας πάρα πολλά. Τα παιδιά, και ιδιαίτερα εκείνα που προέρχονται από οικογένειες ευτυχισμένες και σταθερές, είναι περισσότερο ανθεκτικά από όσο μπορούμε να φανταστούμε. Θέτοντας τα θέματα γύρω από το σεξ αδέξια, λέγοντας πάρα πολλά, το περισσότερο που μπορεί να υπάρξει είναι μια παροδική αναταραχή. Τίποτε άλλο.
Ενώ δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην απαντάμε στις ερωτήσεις των παιδιών με ειλικρίνεια, από την άλλη οι απαντήσεις που δίνονται δε χρειάζεται να είναι ολόκληρη διάλεξη στη σεξολογία, την ανθρωπολογία ή τη μαιευτική. Πρέπει να είναι σύντομες πχ. μία με δύο προτάσεις. Όταν ένα αγόρι δύο ή τριών χρόνων δείχνει τα γεννητικά του όργανα και ρωτάει «Τι είναι αυτό;», είναι η κατάλληλη στιγμή να του πούμε ότι «είναι το πέος του» και όχι «το πουλάκι του». Το παιδί είναι καλό να διδαχθεί τους σωστούς επιστημονικούς όρους από νωρίς, άσχετα ότι σπάνια θα τους χρησιμοποιήσει όταν μιλάει με τους φίλους του. Εκεί συνήθως αναμένεται ότι θα χρησιμοποιηθεί κάποια αργκό λέξη την οποία χρησιμοποιεί και η παρέα του. Αυτό όμως δεν είναι σημαντικός λόγος να ανησυχεί κανείς. Σημαντική είναι η ανάπτυξη μια υγιούς στάσης απέναντι σε αυτά που σημαίνουν οι λέξεις.
Μάθετε Περισσότερα
Αυτοεκτίμηση στο παιδί: πώς μπορούμε να την ενισχύσουμε
Η αυτοεκτίμηση του παιδιού είναι δυνατόν να ενισχυθεί από τους γονείς μέσα από πολλούς τρόπους. Η αυτοεκτίμηση είναι το αποτέλεσμα της εικόνας που φέρει ένα άτομο για τον εαυτό του: της γνώμης που έχει για την εξωτερική του εμφάνιση, τις ικανότητές του, τις επαγγελματικές, ακαδημαϊκές και προσωπικές του επιτυχίες, τον πλούτο της συναισθηματικής του ζωής. Η αυτοεκτίμηση αφορά μια αξία εύθραυστη και ευμετάβλητη που ενισχύεται όσο ζούμε σεβόμενοι τις δικές μας αξίες και εξασθενεί κάθε φορά που η συμπεριφορά μας δεν είναι συνεπής με αυτές. Λόγω της μεγάλης της σημασίας για τη ζωή του ατόμου, είναι σημαντικό η αυτοεκτίμηση να χτίζεται από τη μικρή παιδική ηλικία. Στη συνέχεια του άρθρου αυτού αναφέρονται ενδεικτικά ορισμένα από εκείνα που μπορούν να κάνουν οι γονείς ώστε να αναπτυχθεί και να καλλιεργηθεί η αυτοεκτίμηση του παιδιού:
–Όταν είναι μικρό, η σωματική επαφή βοηθάει πολύ, το να το κρατάτε, δηλαδή, αγκαλιά, όσο πιο τρυφερά και όση περισσότερη ώρα μπορείτε. Δεν είναι δυνατόν να το παραχαϊδέψετε και να το κακομάθετε όταν είναι πολύ μωρό. Το τάισμα, που δε γίνεται σε τακτές ώρες, αλλά όποτε το βρέφος ζητάει τροφή, ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας που νιώθει και το κάνει περισσότερο ανεξάρτητο όταν μεγαλώσει.
–Πείτε του ότι το αγαπάτε. Αν και ίσως το θεωρείτε αυτονόητο, το παιδί μπορεί μερικές φορές να αμφιβάλλει και να χρειάζεται την επιβεβαίωσή σας.
–Ακούστε προσεκτικά τι σας λέει, συζητάτε μαζί του και, γενικά, συμπεριφερθείτε του με τέτοιο τρόπο που να δείχνει ότι πιστεύετε πως είναι άτομο με αξία και νοημοσύνη.
–Βοηθήστε το να νιώθει ωραία και να είναι ευχαριστημένο είτε είναι αγόρι είτε κορίτσι. Να συμπεριφέρεστε στα αγόρια και στα κορίτσια με τον ίδιο τρόπο.
–Βοηθήστε το να παίρνει σιγά σιγά μόνο του τις αποφάσεις που το αφορούν, στις περιπτώσεις που μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο χωρίς να κινδυνεύει η ασφάλειά του.
–Μην το υπερπροστατεύετε. Αν λέτε κάθε τόσο στο παιδί «Μην το κάνεις αυτό, θα χτυπήσεις», τότε παίρνει το μήνυμα ότι είναι ανόητο – αρκετά ανόητο, μάλιστα, ώστε να κάνει κακό στον ίδιο του τον εαυτό – και ότι δεν το εμπιστεύεστε. Αν συνεχώς του περνάτε αυτό το μήνυμα, τότε, όταν μεγαλώσει, δε θα έχει αυτοπεποίθηση και είναι πολύ πιθανό να ενεργεί με ανόητο τρόπο. Γενικά, θα μπορούσε κανείς να πει ότι, αν ανοίγουμε στο παιδί σταδιακά την πόρτα της ελευθερίας στην επιλογή μιας πράξης, αλλά και στην ανάληψη της ευθύνης του να αποδεχτεί τις όποιες συνέπειες αυτής της πράξης, τότε θα μάθει να διακρίνει τον κίνδυνο μέσα από τις εμπειρίες του.
–Δώστε του θετικά μηνύματα για το σώμα του. Αν το παιδί φροντίζει το σώμα του, είναι πιθανότερο να γίνει ένας δυνατός και υγιής ενήλικας, το οποίο αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του.
–Αναγνωρίστε τα επιτεύγματά του, ακόμη και τα πιο μικρά. Το παιδί θέλει την αναγνώρισή σας για ό, τι πετυχαίνει.
–Αποδοκιμάστε τις πράξεις του – και όχι το ίδιο το παιδί – σε περίπτωση που κάνει κάτι το οποίο δεν είναι αποδεκτό. Για παράδειγμα, μπορείτε να του πείτε: «Δεν μου αρέσει καθόλου να πετάς το φαγητό σου στο πάτωμα!», αντί να πείτε, «Είσαι κακό παιδί!» ή ακόμη χειρότερα «Δε με λυπάσαι που τυραννιέμαι να καθαρίζω τις βρωμιές σου;».
–Ενθαρρύνετέ το να μαθαίνει καινούρια πράγματα, όπως να του επιτρέπετε να βοηθά στις δουλειές του σπιτιού και να ντύνεται μόνο του.
–Με τις πράξεις σας, γίνεστε θετικό πρότυπο, δείχνοντας ότι σέβεστε και αγαπάτε τον εαυτό σας και, παράλληλα, νοιάζεστε για τους άλλους. Τα παιδιά αυτόματα αντιγράφουν τη συμπεριφορά των γονιών τους.
Η αυτοεκτίμηση είναι βασική πηγή χαράς και επιτρέπει στον κάθε άνθρωπο να ζήσει ευτυχισμένος, να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του και να τον αγαπήσει γι’ αυτό που πραγματικά είναι. Κάντε στο παιδί σας αυτό το δώρο!
Μάθετε Περισσότερα
Χαλάρωση κατά του άγχους
Το να μάθουμε μια βασική άσκηση για χαλάρωση είναι εκτός από χρήσιμο και απαραίτητο. Όταν είμαστε υπό την επίδραση της ψυχολογικής πίεσης, οι μύες του σώματός μας σφίγγονται και αυτή η μυϊκή ένταση προκαλεί δυσάρεστα σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλο, δυσκινησία στο λαιμό, πόνο στους ώμους, σφίξιμο στο στήθος, δύσπνοια, τρέμουλο, τάση για εμετό, δυσκολία στην κατάποση, θαμπή όραση και πόνο στην πλάτη. Είναι αυτονόητο ότι αυτά μπορούν να προκαλέσουν περισσότερη ένταση και έτσι να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος.
Ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για να ελέγξετε τη σωματική ένταση. όταν την αισθάνεστε, είναι να μάθετε να χαλαρώνετε. Μιλώντας για χαλάρωση, δεν εννοείται απλά το να ασχοληθείτε με κάτι που σας ευχαριστεί ή να καθίσετε μπροστά στην τηλεόραση. Χαλάρωση σημαίνει την απόκτηση μιας δεξιότητας μέσω της οποίας θα μπορείτε να μειώνετε τη σωματική σας ένταση όποτε το χρειάζεστε. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορείτε να μειώνετε το άγχος και τις δυσάρεστες σωματικές αισθήσεις που το συνοδεύουν. Επιπλέον, όταν χαλαρώνει το σώμα, τείνει και ο νους να χαλαρώνει.
Η ικανότητα για χαλάρωση αποκτάται μέσα από μια σειρά δομημένων ασκήσεων, σαν αυτές που θα περιγραφούν στη συνέχεια. Οι ασκήσεις αυτές έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να σας βοηθήσουν να μάθετε να χαλαρώνετε.
Κάποιες γενικές οδηγίες που αφορούν τη χαλάρωση
-Αποφασίστε ποια στιγμή της ημέρας θα κάνετε τις ασκήσεις χαλάρωσης και προσπαθήστε να κρατήσετε σταθερή αυτή την ώρα, ώστε να καθιερώσετε μια καινούρια συνήθεια που θα μπορέσετε να τηρήσετε.
-Κάνετε την άσκηση χαλάρωσης δύο-τρεις φορές την ημέρα. Όσο συχνότερα την κάνετε, τόσο ευκολότερα θα μπορείτε να χαλαρώνετε.
-Βεβαιωθείτε ότι έχετε επιλέξει ένα ήσυχο μέρος για να κάνετε τις ασκήσεις χαλάρωσης, όπου κανείς δεν πρόκειται να σας ενοχλήσει.
–Μην αρχίσετε να κάνετε τις ασκήσεις αν πεινάτε ή μόλις φάγατε, αν κρυώνετε ή ζεσταίνεστε πολύ. Οι συνθήκες αυτές δε θα σας επιτρέψουν να χαλαρώσετε εύκολα.
–Μην ανησυχείτε αν θα τα πάτε καλά με την άσκηση και αν θα τα καταφέρετε να χαλαρώσετε. Απλά, δοκιμάστε το και αφήστε τα πράγματα να εξελιχθούν μόνα τους.
–Η σωστή αναπνοή είναι εξαιρετικά σημαντική. Αν βάλετε τα χέρια επάνω στο στομάχι σας, θα αισθανθείτε την κίνησή του όταν αναπνέετε σωστά. Δοκιμάστε αυτό προτού ξεκινήσετε τις ασκήσεις χαλάρωσης για να βεβαιωθείτε ότι έχετε συνηθίσει το αίσθημα αυτό. (περισσότερα για την αναπνοή στο σχετικό άρθρο).
–Καταγράψτε την πρόοδό σας ώστε να μπορέσετε να εκτιμήσετε αν η άσκηση χαλάρωσης σας βοηθά. Να αναμένετε διακυμάνσεις της ικανότητάς σας να χαλαρώνετε. Κάποιες μέρες μπορούμε να χαλαρώνουμε εύκολα και κάποιες άλλες όχι.
Η άσκηση χαλάρωσης
Η σταδιακή μυϊκή χαλάρωση είναι μια καθιερωμένη άσκηση χαλάρωσης που εφαρμόζεται στις κύριες μυϊκές ομάδες του σώματος. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα αυτής της άσκησης είναι ότι θα σας επιτρέψει να αντιλαμβάνεστε πότε είστε σφιγμένοι και να χαλαρώνετε.
Η βασική κίνηση που χρησιμοποιείται σε κάθε στάδιο αυτής της άσκησης είναι η εξής:
Σφίξτε τους μυς σας πολύ δυνατά, αλλά όχι υπερβολικά, και συγκεντρώστε την προσοχή σας στην αίσθηση της έντασης. Κρατήστε τους σφιγμένους για πέντε περίπου δευτερόλεπτα και αφήστε την ένταση να φύγει για δέκα με δεκαπέντε δευτερόλεπτα. Ανακαλύψτε πώς αισθάνεστε όταν χαλαρώνετε τους μυς σας.
Η σταδιακή μυϊκή χαλάρωση απαιτεί να κάνετε την παραπάνω άσκηση για όλες τις μυϊκές ομάδες του σώματος. Είναι σημαντικό να αναπνέετε αργά και σταθερά μεταξύ των σταδίων, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια της άσκησης. Στο μέρος, όπου έχετε επιλέξει και στη στάση που σας βολεύει, εστιάστε την προσοχή σας διαδοχικά στα εξής μέρη του σώματός σας:
–Πέλματα: Τεντώστε τα δάκτυλα των ποδιών σας προς τα επάνω σφίγγοντας τους μυς των πελμάτων σας. Χαλαρώστε και επαναλάβετε.
–Πόδια: Τεντώστε τα πόδια σας στρέφοντας τα πέλματά σας προς το πρόσωπό σας. Χαλαρώστε, αφήστε τα πόδια σας να χαλαρώσουν τελείως και επαναλάβετε.
–Κοιλιά: Σφίξτε τους μυς του στομαχιού σας τεντώνοντάς τους προς τα επάνω και προς τα μέσα – σαν να ετοιμάζεστε να δεχτείτε γροθιά. Χαλαρώστε και επαναλάβετε.
–Πλάτη: Τεντώστε την πλάτη σας ώστε να πάρει τη μορφή τόξου. Χαλαρώστε και επαναλάβετε.
–Ώμοι/ αυχένας: Σηκώστε τους ώμους σας όσο πιο έντονα μπορείτε προς τα αυτιά σας και φέρτε τους προς την πλάτη σας. Πιέστε το κεφάλι σας προς τα πίσω. Χαλαρώστε και επαναλάβετε.
–Χέρια: Τεντώστε όσο πιο πολύ γίνεται τα μπράτσα σας και τις παλάμες σας. Χαλαρώστε, αφήστε τα χέρια σας να κρέμονται ελεύθερα και επαναλάβετε.
–Πρόσωπο: Σφίξτε το μέτωπό σας και το σαγόνι σας. Σφίξτε τα φρύδια σας και δαγκώστε δυνατά. Χαλαρώστε και επαναλάβετε.
–Όλο το σώμα: Σφίξτε ολόκληρο το σώμα σας: πέλματα, πόδια, κοιλιά, πλάτη, ώμους, αυχένα, χέρια και πρόσωπο. Μείνετε έτσι σφιγμένοι για λίγα δευτερόλεπτα. Χαλαρώστε και επαναλάβετε.
Τελειώνοντας με τη χαλάρωση
Αν ολοκληρώνοντας την άσκηση αισθάνεστε ένταση ακόμη, κάντε την από την αρχή. Όταν ολοκληρώσετε την άσκηση και αισθάνεστε πια χαλαροί, αφιερώστε λίγα λεπτά για να χαλαρώσετε και το νου σας. Σκεφτείτε κάτι που σας ξεκουράζει: οποιαδήποτε σκηνή ή εικόνα σας φέρνει γαλήνη. Αναπνέετε αργά από τη μύτη, γεμίζοντας ολόκληρους τους πνεύμονές σας. Συνεχίστε για λίγο και μετά ανοίξτε τα μάτια σας. Μην σηκωθείτε απότομα. Όταν είστε έτοιμοι, κινηθείτε αργά και τεντωθείτε απαλά.
Καλό θα ήταν να κάνετε την παραπάνω άσκηση χαλάρωσης δύο φορές την ημέρα, μέχρι να αρχίσετε να αισθάνεστε τελείως χαλαροί στο τέλος κάθε άσκησης. Να θυμάστε ότι η εκμάθηση της χαλάρωσης απαιτεί χρόνο. Δώστε ευκαιρία στον εαυτό σας και μην τον πιέζετε να φτάσει γρήγορα στον τελικό στόχο.
Διαβάστε ακόμη:
Μάθετε Περισσότερα
“Έχει πολλές δυσκολίες στο σχολείο. Είναι ‘κακός’ μαθητής;”
Μόλις πέρασε το πρώτο τρίμηνο και ήδη έχει βγει η ετυμηγορία. Οι βαθμοί στον έλεγχο είναι πολύ χαμηλοί και η δασκάλα του σχολιάζει ότι “δε μελετά αρκετά” και “δεν συμμετέχει στην τάξη”. Εσείς πανικοβάλλεστε ήδη για το ποιο θα είναι το ακαδημαϊκό και επαγγελματικό του μέλλον.
Πώς αντιλαμβανόμαστε ότι ένα παιδί αντιμετωπίζει δυσκολίες;
-Στο νηπιαγωγείο η νηπιαγωγός σας έχει επισημάνει ότι το παιδί δεν παρακολουθεί τις ομαδικές δραστηριότητες, δεν υπακούει στις οδηγίες της, απομονώνεται και κλείνεται στον εαυτό του, δε συγκεντρώνεται, είναι επιθετικό, καταστρέφει τη δουλειά του ή τη δουλειά των άλλων…
-Στην πρώτη δημοτικού, η δασκάλα σας ενημερώνει σχετικά με την εργασία και τη συμπεριφορά του παιδιού.
Αντιμετωπίζει δυσκολίες. Γιατί;
-Το παιδί είναι μικρότερο σε ηλικία από τα υπόλοιπα παιδιά, δεν έχει την ίδια ωριμότητα ή την ίδια αυτονομία, κουράζεται ευκολότερα από τους συμμαθητές του.
–Δεν έχει ακόμη καταλήξει στην πλευρίωσή του, αν είναι δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας, στο γράψιμο και αποσυντονίζεται.
–Το λεξιλόγιό του δεν είναι ακόμη αρκετά πλούσιο ή έχει κάποια δυσκολία στο λόγο (πχ. τραύλισμα).
-Δε νιώθει άνετα με το σώμα του, είναι ντροπαλό, δεν μπορεί να πάρει πρωτοβουλίες και δε συμμετέχει αρκετά στα ομαδικά παιχνίδια. Ή, αντίθετα, είναι ιδιαίτερα “ενεργητικό”, υπερκινητικό, ασταθές και με έλλειψη συγκέντρωσης σε πιο διανοητικού χαρακτήρα δραστηριότητες.
–Μόλις μετακομίσατε, μόλις απόκτησε ένα αδερφάκι, μόλις πήρατε διαζύγιο ή πέθανε κάποιος από τους παππούδες.
–Εξασκείτε (συνειδητά ή ασυνείδητα) πάνω στο παιδί μια πίεση σε σχέση με ένα ιδανικό πρότυπο το οποίο επιθυμείτε να το δείτε να το ακολουθεί. Το παιδί το νιώθει, κι αυτό οδηγεί στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα. Αντί να ενδυναμώνουμε την αυτοπεποίθησή του, ενθαρρύνουμε το παιδί να υιοθετήσει καταστροφικές συμπεριφορές, όπως ο φόβος της αποτυχίας ή η φυγή μπροστά στον κίνδυνο. Τοποθετώντας πολύ ψηλά την επιτυχία, το παιδί γίνεται πολύ ευάλωτο απέναντι στην αποτυχία. Διδάσκοντας, όμως, στο παιδί την αξία της συγκέντρωσης, της στρατηγικής και της μελέτης για να πετύχει καλά αποτελέσματα, το ενθαρρύνουμε να υποστηρίζει τους στόχους του και τη φιλοδοξία του και να διατηρεί τις επιτυχίες του. Έτσι, ο μαθητής που επαινείται για τις προσπάθειές του, αντί για την καλή βαθμολογία, επικεντρώνεται στο στόχο της μάθησης και στις στρατηγικές που χρειάζεται να χρησιμοποιήσει για να επιτύχει.
–Το παιδί σας βρίσκεται στο επίκεντρο κάποιας παιδαγωγικής διαμάχης ανάμεσα στον πατέρα του και εσάς, διαμάχης που δεν το αφήνει ελεύθερο να μάθει.
–Φορτώσατε τον ελεύθερο χρόνο του παιδιού με υπουργικό πρόγραμμα, πιάνο, χορό, ξένες γλώσσες, μπάσκετ, και έχει τόσο πολλά να κάνει μετά το σχολείο, που στην τάξη ξεκουράζεται.
Τι μπορείτε να κάνετε
Το παιδί διαθέτει μια ολόκληρη χρονιά για να αφομοιώσει το πρόγραμμα και τις απαραίτητες γνώσεις. Το παιχνίδι δεν έχει κριθεί από τα Χριστούγεννα, κι ακόμη λιγότερο από νωρίτερα.
Κάντε μια συνάντηση με τη δασκάλα για να μάθετε περισσότερα. Εξηγήστε στο παιδί ότι θα συναντήσετε τη δασκάλα, όχι για να το ελέγξετε, αλλά με σκοπό να συνεργαστείτε μαζί της. Πείτε του: “Θα πάμε να δούμε τη δασκάλα σου γιατί μας φαίνεται στον πατέρα σου κι εμένα, ότι δεν είσαι πολύ άνετος και πως πρέπει να δούμε πού βρίσκεσαι”.
Την ημέρα της συνάντησης πηγαίνετε, εάν είναι δυνατό και οι δύο γονείς, και συζητήστε με τη δασκάλα σχετικά με τη συμμετοχή του παιδιού στις γραπτές και προφορικές εργασίες (εάν υπάρχει κάποια δυσκολία σε σχέση με τα άλλα παιδιά στην ανάγνωση, στο γράψιμο κλπ., εάν έχει δυσκολίες στον κινητικό συντονισμό, εάν ξεχωρίζει το δεξί από το αριστερό) και τη συμπεριφορά του (αν σέβεται τους κανονισμούς, αν έχει φίλους, πώς τα πηγαίνει με τη δασκάλα του).
Να ακούσετε τις παρατηρήσεις της δασκάλας αλλά να μη βγάλετε βιαστικά πανικόβλητα συμπεράσματα. Αν η δασκάλα σας προειδοποιεί, είναι για να σας επιτρέψει να βοηθήσετε το παιδί σας, όχι για να το χαντακώσει. Ακόμη, μην αρχίσετε τις ενοχοποιητικές κουβέντες. Μην πείτε στο παιδί “Δε θα κάνεις τίποτα στη ζωή σου!” ή ακόμη χειρότερα “Μετά από όλα αυτά που κάνουμε για σένα!”. Μην τιμωρείτε το παιδί γιατί έτσι δεν μπορεί να νιώσει χαρούμενο που μαθαίνει και αποθαρρύνεται.
Συχνά μια μικρή αλλαγή αρκεί για να βελτιωθεί η κατάσταση, πχ. μια διαφορετική οργάνωση του προγράμματος της μελέτης ή του ελεύθερου χρόνου. Σκεφτείτε. Ενδιαφερθείτε για τα πράγματα που μαθαίνει, για τις γνώσεις του, τις συγκινήσεις του, το περιεχόμενό τους, το νόημά τους, πολύ περισσότερο απ’ ό, τι για τη μορφή και τα επιμέρους αποτελέσματα.
Εάν η κατάσταση δε δείχνει βελτίωση
Οι σχολικές δυσκολίες μπορεί να χρειάζονται την επίβλεψη κάποιου ειδικού. Μη διστάσετε να συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία που θα μπορέσει να κάνει μια σωστή διάγνωση και να σας συμβουλεύσει πώς να βοηθήσετε το παιδί σας.
Να θυμάστε ότι κάθε περίοδος εκμάθησης περιλαμβάνει επιτυχίες και αποτυχίες και πως όλα τα παιδιά δεν μπορούν να είναι άριστοι μαθητές. Η ανάπτυξη και η πνευματική άνθηση του παιδιού δεν ακολουθούν μια ευθεία γραμμή. Το παιδί δεν είναι μια “μηχανή” βαθμών και η σχολική του διαδρομή όπως και το μέλλον του δε συνοψίζονται σε βαθμούς και παρατηρήσεις. Μάθετε να συγχαίρετε το παιδί σας για τις άλλες του κατακτήσεις (αυτονομία, εξωσχολικές δραστηριότητες κλπ.), την περιέργειά του, την αίσθηση παρατηρητικότητάς του και την ευαισθησία του (αίσθηση της φιλίας, σεβασμό των άλλων, γενναιοδωρία).
Διαβάστε ακόμη:
Τι συμβαίνει στο γραφείο του ψυχολόγου: Tι να πω στο παιδί μου
Μάθετε Περισσότερα